Onrechtmatige daad (1) (art. 6:162 BW)

1 december 2007 14 reacties door

Oplettende lezers van mijn weblog moet zijn opgevallen dat veel van de dingen die ik momenteel bespreek, gerelateerd zijn aan het onderwerp “Onrechtmatige daad”. De onrechtmatige daad is een juridische term die gebruikt wordt om de regeling voor schadevergoeding bij onrechtmatig handelen aan te duiden.

Als ik op een dag besluit om een baksteen door de ruit van mijn overbuurman te gooien, ben ik strafbaar bezig (art. 350 Sr). Hij zal aangifte kunnen doen bij de Politie, wat waarschijnlijk leidt tot een vervolging door het Openbaar Ministerie. Ik zal vervolgens gestraft worden en hoogstwaarschijnlijk veroordeeld worden tot het betalen van een boete.

Behalve dat het expres stuk maken van een ruit strafbaar is, is het ook nog eens een onrechtmatige gedraging. Waar de Officier van Justitie van het Openbaar Ministerie via het strafrecht het openbaar belang dient door mij een straf op te leggen, biedt het civiele aansprakelijkheidsrecht uitkomst voor het verhalen van de schade (kosten voor het opruimen van glasscherven, vervangen van de ruit) op de dader. Schade die door mijn schuld is ontstaan door een onrechtmatige gedraging en dus aan mij toegerekend kan worden.

Hoewel er gesproken wordt over een onrechtmatige daad, kan ook het nalaten iets te doen onrechtmatig zijn. Ik heb vervelende vrienden. Walter heeft een hekel aan pizzakoeriers. Als ik op een avond zie dat Walter op ooghoogte een visdraad spant tussen twee paaltjes, precies op de plaats waar ‘s avonds pizzakoeriers langs komen, realiseer ik me dat zijn (ook onrechtmatige) handelen een levensgevaarlijke situatie in het leven roept. Het is onrechtmatig als ik dat draadje niet weghaal, een duidelijk voorbeeld van onrechtmatig niet-handelen.

Het eerste en tevens meest belangrijke vereiste van artikel 6:162 BW is dat er sprake moet zijn van een onrechtmatige gedraging. In lid twee van datzelfde artikel wordt besproken welke gedragingen als onrechtmatig beschouwd worden, namelijk die gedragingen die inbreuk maken op een recht, beschouwd kunnen worden als een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of een gedraging in strijd met wat het ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.

Zoals eerder aangegeven ben ik als ik opzettelijk iemands ruit stuk gooi niet alleen strafbaar maar ook onrechtmatig bezig (een doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht). Ook als ik een ruit per ongeluk kapot maak is dat een onrechtmatige gedraging. Ik maak mij namelijk schuldig aan iemands eigendomsrecht en als dat al niet het geval is, dan is mijn gedraging – vanuit het huidige maatschappelijke verkeer bekeken – hoogst eigenaardig en niet getolereerd.

Aan welke criteria een situatie/handeling exact moet voldoen, wil het aangemerkt kunnen worden als een Onrechtmatige daad (waaruit tevens in veel gevallen een schadevergoedingsplicht ontstaat), bespreek ik in Onrechtmatige daad (2), binnenkort te verschijnen!

Aansprakelijkheidsrecht, Juridisch

Over Danny

Danny Mekic' is ondernemer, jurist en internetexpert. Vanuit zijn consultancybedrijf NewTeam is hij in te zetten als consultant, gastdocent, spreker/inspirator, dagvoorzitter en verzorgt regelmatig workshops en trainingen. Danny is werkzaam als management consultant op het gebied van technologie, media, communicatie, ondernemerschap en innovatie. Neem contact op.

14 reacties op “Onrechtmatige daad (1) (art. 6:162 BW)”

  1. suheyla cakir says:

    hallo,
    ik ben werkzaam in een apotheek, mijn vraag is hoe kan ik in de apotheek te maken krijgen met onrechtmatige daad

  2. Danny Mekic' says:

    Hoi Suheyla,

    Je kunt overal – ook tijdens je werk – te maken krijgen met (of jezelf schuldig maken aan) een onrechtmatige daad. Misschien dat je je vraag iets specifieker kunt stellen; vanwaar je vraag?

    Hartelijke groet,

    Danny

  3. suheyla cakir says:

    ik doe een hbo studie en heb een opdracht de vraagstelling is hoe ik in mijn werk als apothekerassistente in aanraking kan komen of schuldig kan maken aan onrechtmatige daad?
    ik heb veel aan je site gehad eerlijk gzegd,je legt mooi uit wat onrechtmatige daad is en je hebt er mooie voorbeelden bij gezet. ik werk op de bereidingsafdeling van een ziekenhuis. ik bereid dus medicijnen die direct naar de afdeling gaat, om vervolgens toegediend te worden aan de patient. bijvoorbeeld chemotherapie.
    heel erg bdankt voor je snelle reactie

    groet

  4. Danny Mekic' says:

    Hoi Suheyla,

    Geen dank! Een onrechtmatige daad (jegens de patiënt) zou bijvoorbeeld kunnen zijn het je expres niet aan veiligheidsvoorschriften houden (hoe zoiets bewezen kan worden, is een lastige vraag en laat ik verder even buiten beschouwing) waardoor het medicijn niet goed werkt of de verkeerde werking heeft.

    Groetjes,
    Danny

  5. suheyla cakir says:

    Hoi Danny,

    was nog bezig met mijn verslag, bedankt voor je tip !!!!
    je bent een schat !!

    heel veel dank

    groetjes suheyla

  6. Rechterlijk beroep bij tentamens en examens | Danny Mekic' says:

    [...] alsnog naar de rechter gaan. Dat kan namelijk als je van mening bent dat de onderwijsinstelling een onrechtmatige daad heeft gepleegd jegens [...]

  7. nordn says:

    Kun je de artikel 162 onrechtmatige daad helemaal voor me samenvatten a.u.b en wat houdt rechtvaardigingsgrond in?
    alvast bedank

  8. tinus says:

    dat is de grond, die op rechtvaardigheid rust

  9. w. van acker says:

    geachte,

    is het voorbeeld van het draadje spannen wel gelukkig? ik herinner mij een uitspraak waarbij kinderen dit hadden gedaan en de brood bezorgende bakker tot grote hilariteit op zijn gezicht viel. helaas, de bakker was zeer ernstig gewond en zijn zaak ging op de fles.
    de kinderen konden dit gevolg niet voorzien o.i.d. was de overweging. misschien beter een ander voorbeeld kiezen.

    • Danny Mekic' says:

      Beste W. van Acker,

      Bedankt voor uw reactie! Heeft u wellicht de beschikking over het vonnis? Een dergelijk vonnis is mij niet bekend en het voorbeeld dat ik aanhaal ik mijn artikel wordt tot op de dag van vandaag gebruikt door prof. Du Perron van de Universiteit van Amsterdam in zijn college’s voor het vak Aansprakelijkheidsrecht.

      Hartelijke groet, Danny

  10. A... says:

    Geachte Heer,

    Ik heb een vraag aan u, en misschien kunt u mij informeren wat voor mij het best is in mijn geval.
    Tijdens mijn scheiding uitspraak heeft mijn ex mij eerst een voorlopig voorziening moeten betalen, en daarna een vast bedrag per maand aan alimentatie. Mijn ex heeft geen gehoor gegeven aan de uitspraken van de rechter en heeft geweigerd mij te betalen. Ik heb hierdoor steeds verschillende deurwaarders moeten inschakelen. Waar het mij niet alleen maar op deurwaarders kosten heeft gejaagd, maar mij ook de nodige maanden heeft gekost waar ik zonder inkomsten heb gezeten. Dit heeft mij ook mijn gezondheid gekost, uitval van mijn rechterarm, mijn gebit is door de stress totaal vernield.
    Ik heb gelezen op internet dat ik dit gebeuren als onrechtmatige daad mag noemen. Is het voor mij mogelijk dat ik mijn ex aansprakelijk kan stellen voor alle kosten, leed en ook de kosten van mijn tandartskosten die ik straks zal moeten bekostigen. Ik ben hierdoor ook in hoge financiele problemen komen te staan, kan mijn vaste lasten niet meer betalen, en mijn kosten zijn hierdoor allemaal verhoogd. Inprincipe loop ik nu achter de feiten aan.
    Gezien ik een advocaat wilt inschakelen om voor mij een procedure op te kunnen starten op basis van onrechtmatige daad. En ik al de kosten en leed ( schade ) op mijn ex wilt laten verhalen.
    Kunt u mij informeren hoe ik mijn zaak het best kan aanpakken, en hoe ik mijn advocaat het best kan vragen om mijn procedure voor mij op te kunnen starten.
    Hartelijk dank groeten A…

  11. Lysbeth says:

    HR 22 november 1974, NJ 1975/149, Bakker valt over een boven een pad gespannen touwtje. De vraag is of de kinderen een onrechtmatige daad hebben gepleegd door er niet voor te zorgen dat het door hen waargenomen touwtje werd verwijderd. Een verwijt dat de kinderen iets hebben nagelaten dat ze wel hadden moeten doen. Beslissend is of het gevaar wel tot de kinderen is doorgedrongen.

  12. HasaniSabah says:

    Stel dat iemand een overeenkomst heeft gesloten met de gemeente om een stuk grond te verkopen voor 300 euro per m2, is er dan spraken van een onrechtmatige daad als iemand anders een hoger bedrag aanbied dan de gemeente en dat die eigenaar instemt?

  13. Hendrik Schlimbach says:

    Nee, dat is geen voorbeeld van onrechtmatig handelen, maar van wanprestatie. Er is dan sprake van een tekortkoming in de nakoming van de verbintenis (die voortvloeit uit de eerst gesloten overeenkomst). Art. 6:74 BW verplicht de schuldenaar de schade die de schuldeiser door de tekortkoming in de nakoming lijdt te vergoeden.

    Kortom: er is dus geen sprake van een onrechtmatige daad, maar wel van wanprestatie waardoor er wel een schadeplicht ontstaat.

Laat een reactie achter: