Thomas Paine greep terug naar het gezonde verstand, wat in principe de basis vormde in het Romeins (ongeschreven) Recht. Kant benoemde daarnaast dat de mensheid door zwakte (luiheid en onmondigheid) in verval is geraakt en zich laat leiden door diverse autiriteiten. De Declaration of independence (wat tot de vorming van de USA laidde) stelde, dat een heerser die zijn rechten met voeten treedt, door zijn eigen volk moet/kan worden afgezet. Zoals Kant stelde: Sapere Aude: heb de moed om op te treden. Voor uzelf en uw medeburger! Aldus kunnen we een vierde macht benoemen.

Alles grijpt terug naar het principe respect voor jezelf en je medemens, in zinvolle vormgeving van individu en samenleving.

Als de uitvoerende van macht verzaakt aan haar regels, dan verliest zij haar gezag, en ontstaat daarmee het losweken/verval van die macht. Het Romeisn Recht met al haar ontwikkelingen is in een nutshell een mooi voorbeeld hoe met codificatie ook verval optreed,
doordat codificatie en de uitvoering ervan afhankelijk is van het administratief apparaat (cultuur) van de uitvoerende macht, waarbij kennis als machtsmiddel een belangrijke plaats inneemt. Immers wetten worden als geschreven regels gepresenteerd en niet langer als een redelijk besef van normen en waarden, degene die zich het beste kan bedienen van die wetten heeft de macht. Maar als de bediening hiervan niet rechtmatig is, zal zij zich op den duur uithollen in gezag en zal de vierde macht (de onderworpenen) hiertegen in het geweer komen. In beginsel zal dit ook via de codificatie zijn, immers uiteindelijk behelst codificatie volledig te zijn, omdat aan alle maatschappelijke/mensleijke gedragingen een verbintenis is gesteld.
Omgekeerd kunnen we stellen dat de wet zelf niet verzaakt.

Codificatie is niet het probleem, kennis ervan als machtsmiddel ook niet, uiteindelijk zijn het mensen die de maatschappij in de praktijk met hun gedragingen maken. Als een macht der Trias Politica verzaakt aan haar plicht (de uitvoerders ervan) dan is het einde zoek. k ben er van overtuigd dat wij ieder een eigen verantwoordelijkheid hebben om ontoelaatbare zaken te straffen, ook als het uitvoerders vand e macht betreft, onmdat alles inbeginsle toch uitgaat van eigen souvereiniteit in relatie tot die van de omgeviong en vice versa.
Verbintenis-recht pur sang? Ik zie heel veel afkomstigheid uit het Romeins Recht. Laat ik besluiten met een strijdkreet:

Sapere Aude! Heb de moed je eigen verstand te gebruiken! Wet is gebaseerd op universeel besef van waarden en normen van het individu in relatie tot zijn omgeving voor een zinvolle ontwikkeling in hun onderlinge relatie. Zij die (eens) gaan sterven groeten u…
Leve het leven!

Na het bestuderen van diverse (straf)rechtthema’s, studies en wetten kwam ik ook tot de conclusie dat de wet op zich wel afdoende zou moeten kunnen functioneren, maar dat deze ‘gewoon’ niet gerespecteerd wordt als zodanig. Vanwege het stelselmatig verzaken tot aan het grondwettelijk stelsel toe in het bieden van bescherming van de burger met een deugdelijke gezondheidszorg etc, ben ik daarom op zoek gegaan naar wetsgronden van het eigen-recht. Jawel! Immers als een wet niet gerespecteerd wordt in uw aanspraak, dan moet u zelf wet stellen voor behoud van de souvereiniteit van uzelf en uw medeburger, hetgeen impliciet daarmee de onmachtigheid van de rechtstaat betekent. Als zodanig ben ik mij ook in het Romeins Recht gaan verdiepen met de ontwikkeling naar het huidige rechtsstelsel toe. Op deze site staat iets over het Romeins Recht, en lezers mochten opmerkingen plaatsen. Als zodanig dan een stukje commentaar over hoofdzakelijk het Romeins Recht wat het betekende maatschappelijk in het op zoeken naar het eigen recht.
Het Romeijns recht kent een ontwikkeling van een Stedenrecht naar een Republiek-recht en voorts naar een Keizerlijk recht. Een belangrijke fase was inderdaad het moment dat er rechten voor Patriciers en Plebeeers in gelijkwaardig vergelijk moesten ontstaan, hiermee was in principe de eerste steen gelegd voor de grond van het individu in het rechtssysteem, want in principe stond de Staat centraal en niet het individu. Advocaten waren destijds enkel adviseur, zelden werden commentaren van hen overgenomen in de rechtsgang. Het Romeins Recht kende wel een hoger beroep. Binnen het Romeins Recht was sprake van analogie, vergelijkbare zaken werden vergelijkbaar berecht. Gelijkheid betekende niet gelijkheid voor iedere burger. Dit had mede verband met het feit dat het recht gesitueerd was rond hoofdelijk aansprakelijken. De vader van de familie (Pater Familias) –m.i. meer een zakelijke onderneming dan een familie- was de hoofdelijk aanspreekbare in geschillen. Kinderen hoefden niet per definitie geaccepteerd te worden, maar adopties kwamen ook voor vanuit een zeker zakelijk belang, als de te adopteren persoon in kunnen (bijzondere) bijdragen aan de familie kon leveren. Slaven hadden in principe de zelfde status als kinderen, maar ze hadden geen stemrecht, erfrecht, burgerrecht (de plicht om te strijden voor het Romeins Leger); maar ze waren ook geen derde rangs mensen zoals later in de late Middeleeuwen zou ontstaan. Mijn inzien was het Romeins Recht vooral een soort van handelsrecht. Daarbinnenin bestond voor ieder een zeker recht tot handelen, ware het alleen wel dat men verantwoording verschuldigd bleef; moorden was niet per definitie direct strafbaar, het ging om de situatie waarbinnen de handelingen plaats hadden gevonden, en die toelaatbaarheidsgrens lag wel lager dan in ons huidig stelsel. De Romeinen kenden geen Godsdienst, moraal was er niet, dat zou pas met de adoptie van het Romeins Recht in het Christendom ontstaan. Met het verval van het Romeijns Rijk ontstond er geleidelijk een tweedeling, een Kerkelijk Recht en een Monarchisch/Staats Recht. In eerste instantie was er enkel een Kerkelijk Recht, omdat het Christendom op het einde van het Romeinse Rijk een staatsgodsdienst was geworden. De conservering van Het Romeins Recht is echter een geheel andere kwestie. De wetten werden namelijk namelijk met een Godsdienstige interpretatie omkleed, waardoor de essentie van het Romeins Recht op drift raakte (de centralisatie van Staat (en Keizer). Pausen en Bisschoppen spraken recht, en dat rechtssysteem zou tot ver in de middeleeuwen reiken. Met de codificatie pas na de Franse Revolutie kwam met de formulering van vrijheid, gelijkheid en broederschap en het vast omschreven vastleggen van wetten als bepalingen in kwesties, en kwam het kerkelijk recht uiteindelijk in ontwikkeling te vervallen.

Interessant aan het geschrift van Dhr. Danny Mekic is dat ook hij subjectiviteit en schending benoemt, vanwege opportunistische belangen (28) ook in de Romeinse Rechtsgang. Hiermee komen we terug op zijn epistel. Kennelijk is het schenden van wet of deze nu wel of niet gecodificeerd is een gebruikelijk ‘goed’. U mag schenden, mits u zich daar maar in de positie voor bevind. De wet van OJ Simpson, voor het slachtoffer resteerd er in het beste geval dan de wet van Murphy…, wanneer gaat het een keer fout. De publieke opinie is heden ten dage in het huidige sterke open communicatie platform met internet een sterke input, maar voordat de rechtsgang hier moreel op in gaat is vraag twee, immers de scheiding der machten (Trias Politica) betekende ook een vertraging in de evolutie van wetten, de rechter is namelijk gebonden bij wet, terwijl in het Romeinse Recht de Keizer bijvoorbeeld in een Hoger Beroep direct met zijn utspraak jurisprudentie kon maken die afweek.

Een eerste (voorbarige?) conclusie van mij is, dat er nu wel een uitgewerkte geevolueerde wet bestaat, maar dat deze zich enkel manifesteerd voor diegenen die zich ervan kunnen bedienen. (Hierbij maak ik wel het onderscheid dat men met name in het Nederland van West-Europa met het in gebreke zijn van strafrecht binnen medische kwestie letterlijk en figuurlijk de Kroon spant…) Het Romeins Recht is directere vorm; leven en dood stonden ook dichter bij elkaar, en overleven was een norm. Ik heb ook gezocht naar strafrechtelijke factoren binnen het Romeins Recht, maar dat is vrij basaal. Men kon de doodsstraf krijgen, burgerrechten verliezen, of uit het ambt van Pater Familias gezet worden of slaaf worden tot de schulden betaald waren, maar een codificatie van op die daad staat die straf etc. zoals wij dat nu kennen bestond nog niet, en in die zin biedt het Romeins Recht geen antwoorden aan mij binnen mijn eigen thema opkomen voor patientenrecht. Resumerende denk ik dat of de overheid verplicht moet worden haar wetten te respecteren of anderzins zal de burger dit overheersend recht moeten verwerpen en zelf recht moeten stellen.