Het verzet van studenten en hoogleraren tegen de verkoop van delen van de Oudemanhuispoort en de verhuizing van de Rechtenfaculteit heeft de landelijke politiek bereikt. SP-Kamerlid Jasper van Dijk wil dat minister Plasterk het College van Bestuur een halt toeroept. Als het aan het College van Bestuur (CvB) van de Universiteit van Amsterdam ligt, worden historische onderwijsgebouwen verkocht en moet de rechtenfaculteit in de Oudemanhuispoort verhuizen naar Amsterdam-Oost. Studenten, medewerkers en hoogleraren zijn fel tegen dit plan, dat geen enkel valide argument bevat. Het CvB probeert media buiten de deur te houden, terwijl het doorgaat met de voorbereiding van de verkoop. “Dit onzalige plan moet zo snel mogelijk van tafel, aangezien er geen enkel draagvlak voor is”, vindt Jasper van Dijk namens de SP. In Kamervragen roept hij minister Plasterk op om “een dringend moreel appel” te doen op het CvB van de universiteit om het plan te stoppen.

Inmiddels heeft de Facultaire Studentenraad een informatielijn geopend voor journalisten en andere media, 24/7 te bereiken via het telefoonnummer 020-6146373.

Leugens blijken niet te werken bij studenten
Van Dijk reageert daarmee onder meer op het live-debat dat twee weken geleden plaatsvond in het radioprogramma Spijkers met Koppen tussen bestuursvoorzitter Karel van der Toorn en voorzitter van de Facultaire Studentenraad bij Rechtsgeleerdheid Danny Mekic’. Daarin was te horen hoe Van der Toorn verkondigde dat de Oudemanhuispoort “nooit en te nimmer zal worden verkocht”, terwijl hij twee weken eerder in de universiteitskrant Folia zijn wens uitte om geld te verdienen aan de verkoop van (delen van) de Oudemanhuispoort en andere historische gebouwen van de universiteit1. “Die twee uitspraken zijn niet met elkaar te rijmen en wij eisen opheldering. De universiteit wordt bekostigd door studenten en de samenleving en hoort daarmee ook in dienst te staan ván die studenten en samenleving, niet van het CvB. Het verkopen van historische panden en gedwongen verhuizingen zijn plannen die niet passen bij de Universiteit van Amsterdam, en al helemáál niet bij deze economische barre tijden. Wie gaat dan monumentale panden zitten verkopen? Dat zie je alleen in slechte horrorfilms” voegt Mekic’ daar aan toe.

‘Deze universiteit wordt bestuurd door struisvogels’
Studenten, hoogleraren en andere medewerkers reageren woedend. “De portemonnee van dit CvB lijkt zwaarder te wegen dan de belangen van studenten en medewerkers, en daarmee het onderzoek en onderwijs. Op geen enkele manier is aangetoond waarom deze verhuizing wenselijk, laat staan noodzakelijk is. Wiens belangen behartigt dit College eigenlijk wèl?” vraagt de studentenraadvoorzitter zich openlijk af. “Als het CvB nou open zou staan voor een gesprek. Maar nee, de belofte dat het zou gaan werken aan betere communicatie met onze studenten is een valse gebleken”. Vice-voorzitter Stephanie Blom voegt hier aan toe: “We worden doodgezwegen en de uitvoering van de plannen op het Maagdenhuis gaat gewoon door. In het belang van onderzoek en onderwijs, beweert Van der Toorn. Een indrukwekkende meerderheid van de hoogleraren heeft zich in een open brief uitgesproken tegen deze plannen. Vijfentwintig knappe koppen die weten waar ze over praten. Waar gaat het heen met dat veelbeloofde onderwijs en onderzoek als er niet naar de studenten en medewerkers wordt geluisterd?”. Blom: “Het CvB overschaduwt de academische gemeenschap en medezeggenschap zoals gebruikelijk was onder het Sovjetregime. Als het daar niet snel mee stopt, wordt het tijd de rollen om te draaien. We kunnen dit niet laten gebeuren!”

Emotionele binding?
Het CvB beweert dat het verzet van de studenten en medewerkers slechts op een emotionele band met de Oudemanhuispoort berust en dat elke voorgenomen verhuizing op een mordicus verzet stuit. Dat is volgens Mekic’ klinkklare onzin: “Een verhuizing is niet per se slecht, zolang deze in het belang van de universiteit én faculteit is. Het belangrijkste argument, waar vriend en vijand het over eens zijn, is dat het CvB op geen enkele wijze heeft aangetoond dat de verhuizing van de Rechtenfaculteit naar Amsterdam-Oost noodzakelijk, laat staan wenselijk is. Op geen enkele wijze.” Ook de hoogleraren benadrukken dit standpunt, in de open brief wordt verzocht af te zien van de verhuizing tot de noodzakelijkheid en wenselijkheid écht zijn aangetoond. ”Bijvoorbeeld als het veel te duur wordt om De Poort voor de rechtenfaculteit te behouden” zegt hoogleraar Europees Privaatrecht Martijn Hesselink in het Parool, dd. 17 februari j.l.

De Facultaire Studentenraad van de Faculteit der Rechtsgeleerdheid heeft het CvB eind februari in een open brief voor de laatste maal verzocht om een constructieve dialoog. Het CvB heeft tot op heden niet inhoudelijk gereageerd. De laatste hoop van de studenten en medewerkers is nu gericht op Den Haag. Blom: “Het kan toch niet zo zijn dat onze prachtige universiteit in dienst komt te staan van private belangen en de bureaucratie? Dat is de wereld op z’n kop. En daarmee het einde van de academische wereld.”

KAMERVRAGEN

Vragen van het lid Jasper van Dijk aan de minister van OCW en de minister van WWI over de verkoop van de Oudemanhuispoort door de Universiteit van Amsterdam

1
Wat is uw oordeel over het bericht dat de Universiteit van Amsterdam mogelijk een deel van de Oudemanhuispoort wil verkopen? (1)

2
Deelt u de mening dat met de verkoop van een monumentaal pand van de universiteit, een stuk geschiedenis uit handen wordt gegeven van de universiteit en de academische gemeenschap? Zo nee, waarom niet?

3
Deelt u de mening dat voor dit soort ingrijpende maatregelen breed draagvlak vereist is onder studenten en personeel? Zo ja, wat adviseert u studenten en andere betrokkenen te doen als het College van Bestuur de plannen zonder draagvlak doorzet?

4
Wat voor sancties kunt u nemen indien het College van Bestuur het oordeel van de diverse Medezeggenschapsraden (Studentenraad, Ondernemingsraad) over deze kwestie naast zich neerlegt? Wat voor sancties kunnen de diverse Medezeggenschapsraden inzetten?

5
Bent u bereid een dringend moreel appel te doen op het College van Bestuur van de Universiteit van Amsterdam om de verhuis- en verkoopplannen geen doorgang te laten vinden indien er geen draagvlak is onder personeel en studenten? Zo nee, waarom niet?

(1) www.onzepoort.nl

Gedragscode voor colleges: intellectuele castratie
Eerst even door de metaaldetector voor een portie academische verdieping?

Na de zaak-Van de Linde klonk de roep om een gedragscode die moet voorkomen dat opnamen van colleges in ‘verkeerde handen’ vallen. Paniekvoetbal, aldus Danny Mekić.

Op 21 november jongstleden gaf Kay van de Linde, de voormalige spin doctor van Trots op Nederland en Rita Verdonk, een afscheidscollege op de Universiteit van Amsterdam. Al wist hij dat niet van tevoren.

Met de inmiddels beroemde woorden ‘Eén persoon. Geen partij. Geen inhoud en geen echte standpunten. Helemaal niets (..) Het is tot nu toe gebakken lucht,’ luidde de ‘expert op het gebied van omgang met de media’ de laatste fase in van zijn carrière: een opname van zijn uitspraken kwam op internet terecht, Rita Verdonk reageerde afkeurend en Van de Linde kon zijn biezen pakken. Enkele studenten en docenten van de opleiding politicologie reageerden geschokt; het zou absoluut niet de bedoeling zijn dat de inhoud van hoorcolleges op straat belandt, laat staan op een website als Geenstijl.nl. Zij pleiten nu voor de invoering van een ‘gedragscode’ die het maken van geluidsopnames van hoorcolleges door studenten moet verbieden. Die gedragscode zou nodig zijn omdat anders ‘de kans op boeiende gastcolleges’ zou afnemen. In mijn ogen is een dergelijke gedragscode niet alleen onuitvoerbaar maar vooral ook ongewenst.

Een universiteit hoort haar studenten volop ruimte te bieden voor academische ontplooiing, het opdoen van kennis en ideeën en de verspreiding van beide. De basis voor die ontplooiing is wetenschappelijke literatuur, ondersteund door hoorcolleges en werkgroepen die extra verdieping, verbreding en academische bevruchting mogelijk maken. Het is dan ook ongewenst om als universiteit een beperking van deze academische ontplooiing na te streven. Want wat wordt de volgende stap; mag er straks nog wel nagedacht en gesproken worden over colleges? Of wat dacht u van een aantekeningenverbod bij werkgroepen? Nee. De inhoud van hoorcolleges en werkgroepen behoort tot de basis van ons onderwijs en die moet vrijelijk en onbeperkt verspreid kunnen worden. Sterker nog: als dat niet meer kan dan komt het wetenschappelijke en academische niveau van gastcolleges in gevaar omdat in theorie dwaze verhalen en theatrale leugens tentoongespreid kunnen worden. Waarom ook niet? Ze komen toch niet uit, want dat mag niet.

Het is heel jammer wat er is gebeurd met Van de Linde, maar minstens zo spectaculair en misschien zelfs terecht. Zijn woorden waren niet bepaald zorgvuldig gekozen: hij had exact dezelfde kennis over kunnen dragen tijdens een ‘boeiend gastcollege’ zonder zijn baan te verliezen – en ook zonder de gewraakte geluidsopname waren zijn uitspraken in de media beland. 
De roep om een gedragscode is een mooi potje paniekvoetbal. Al meer dan driehonderd jaar worden er in Amsterdam (gast)colleges gegeven en het is voor het eerst in die meer dan driehonderd jaar tijd dat een gastdocent op deze manier in opspraak is geraakt. Een gedragscode bepleiten heeft dan opvallend veel weg van het levenslang dragen van een regenpak na eenmalig met een regendruppel te zijn geconfronteerd.

Universitaire (gast)docenten moeten – júist in de collegezaal – verantwoordelijkheid nemen voor hun uitspraken en een college zorgvuldig opbouwen. Gelukkig doen de meesten dat ook. Zij zijn, ook na dit akkefietje, niet bang dat hun woorden genoteerd worden en de buitenwereld bereiken. Sterker nog; daar doen ze het voor. En voor de enkeling die zijn woorden wat minder zorgvuldig kiest en liever niet heeft dat academici ermee aan de haal gaan, komt er maar één gezegde in me op: wie zijn billen brandt, moet op de blaren zitten.

Danny Mekić (21) is student rechten en voorzitter van de Facultaire Studentenraad.

Het onderzoeksrapport bevat een analyse van de zwakheden van de zgn. MiFare Classic-chip, een RFID-kaart. Deze chip wordt onder andere gebruikt in de OV-chipkaart maar ook in beveiligingskaarten die gebruikt worden door de overheid. De onderzoeksgroep van de Radboud Universiteit heeft daarnaast bewezen dat de chip eenvoudig te kraken is en kan worden nagemaakt.

NXP heeft aangevoerd dat publicatie van het rapport, inbreuk zou maken op haar Auteursrecht op het CRYPTO-1 algoritme, onderdeel van de chip, en in het licht van de Softwarerichtlijn (Richtlijn 91/250 EEG van de Raad van 14 mei 1991 betreffende de rechtsbescherming van computerprogramma’s) aan te merken zou zijn als computerprogramma in de zin van artikel 10 lid 1 sub 12 Auteurswet.

Daarnaast heeft NXP haar vordering gestoeld op artikel 29a van de Auteurswet. Dit artikel beoogt bescherming te geven tegen omzeiling van technische voorzieningen die dienen om inbreuken op auteursrechtelijk beschermde werken tegen te gaan. Ook roept zij geschriftenbescherming in en meent dat de onderzoeksgroep een onrechtmatige daad begaat met het publiceren van het rapport.

De voorzieningenrechter overweegt als volgt:

Voorop wordt gesteld dat met inachtneming van de overwegingen van de Softwarerichtlijn op zichzelf niet is uitgesloten dat het algoritme van de chip als ‘voorbereidend materiaal’ als auteursrechtelijk beschermd werk in de zin van artikel 10 lid 1 sub 12 Aw kan worden aangemerkt. In het kader van dit kort geding is naar het voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter door NXP evenwel onvoldoende gesteld en aannemelijk gemaakt waar in het algoritme exact het eigen oorspronkelijk karakter en het persoonlijk stempel van de maker zit. Onder de huidige stand van zaken valt immers niet uit te sluiten dat het algoritme, zoals RUN c.s. gemotiveerd stellen, in wezen slechts een bestaande wiskundige of logische formule betreft. [..] Voorshands kan dan ook niet worden aangenomen dat NXP een auteursrecht kan doen gelden op dat algoritme.

Voor een geslaagd beroep op artikel 29a Auteurswet is in ieder geval vereist dat er sprake is van een werk in auteursrechtelijke zin. Nu uit de overweging van de Voorzieningenrechter volgt dat in dit kort geding niet ervan kan worden uitgegaan dat het algoritme een auteursrechtelijk beschermd werk is, faalt het beroep op artikel 29a Auteurswet om die reden.

Het beroep op geschriftenbescherming slaagt evenmin. Bij arrest van 8 februari 2002, IER 2002, 17, heeft de Hoge Raad onder meer het volgende overwogen over geschriftenbescherming:

De Hoge Raad ziet in [..] geen grond terug te komen van zijn in voormeld arrest gegeven oordeel dat aan geschriften zonder eigen of persoonlijk karakter slechts auteursrechtelijke bescherming toekomt indien zij zijn openbaar gemaakt of zijn bestemd om openbaar gemaakt te worden.

NXP wil in het kort geding juist openbaarmaking voorkomen, wat strijdig is met de eis dat een dergelijk geschrift openbaar moet zijn gemaakt of moet zijn bestemd om openbaar te worden gemaakt om voor geschriftenbescherming in aanmerking te komen. Zodoende komt de rechter ook tot de conclusie dat met een beroep op het Auteursrecht, de vorderingen van NXP niet kunnen worden toegewezen.

Onrechtmatige daad?
De Radboud Universiteit beroept zich op artikel 10 van het EVRM, de vrijheid van meningsuiting, waar wetenschappelijke publicaties ook onder vallen, ter afwering van de stelling dat zij onrechtmatig handelt jegens NXP met de publicatie. Onder omstandigheden kan ook een wetenschappelijke publicatie een onrechtmatige daad opleveren. De rechter overweegt hierover als volgt:

Volgens artikel 10 lid 2 EVRM brengt de vrijheid van meningsuiting plichten en verantwoordelijkheden met zich en kan zij daarom “worden onderworpen aan bepaalde (….) beperkingen of sancties, die bij de wet zijn voorzien en in een democratische samenleving noodzakelijk zijn in het belang van de nationale veiligheid, territoriale integriteit of openbare veiligheid, het voorkomen van wanordelijkheden en strafbare feiten, de bescherming van de gezondheid of de goede zeden, de bescherming van de goede naam of de rechten van anderen, om de verspreiding van vertrouwelijke mededelingen te voorkomen of om het gezag en de onpartijdigheid van de rechterlijke macht te waarborgen.”
[..]
Om aan te kunnen nemen dat zodanige beperking ‘noodzakelijk’ is in een democratische samenleving zal moeten blijken van een ‘pressing social need’, een dringende maatschappelijke behoefte daaraan.

Volgens de rechter kan niet worden geconcludeerd dat de belangen die NXP voor haar vorderingen heeft ingeroepen maken dat publicatie van het rapport jegens haar onrechtmatig is en een overtuigend aangetoonde dringende maatschappelijke noodzaak (pressing social need) opleveren voor de door haar gevraagde beperkingen van het recht op vrijheid van meningsuiting van de onderzoeksgroep van de Radboud Universiteit. Ook moet de samenleving zich op de hoogte kunnen stellen van de manco’s die de chip blijkt te hebben, zodat ze maatregelen kan nemen tegen de risico’s van het veiligheidslek, aldus het vonnis.

Als de in het ongelijk gestelde partij is NXP veroordeeld in de proceskosten en voor het auteursrechtelijke deel van de zaak veroordeeld in het betalen van de werkelijk gemaakte proceskosten als bedoeld in artikel 1019h Rv aan de Radboud Universiteit.

(Bron: LJN: BD7578)

Het griffierecht dat je moet betalen aan de Rechtbank voor het instellen van een beroep, bedraagt in 2008 €141,-. Griffierecht is een geldbedrag dat je aan de Rechtbank moet betalen voordat je verzoek of zaak in behandeling wordt genomen.

Ook als er geen beroep mogelijk is, kun je in sommige gevallen alsnog naar de rechter gaan. Dat kan namelijk als je van mening bent dat de onderwijsinstelling een onrechtmatige daad heeft gepleegd jegens jou.

De rechter zal zich in (beroeps)zaken die gaan over de beoordeling van tentamens en examens terughoudend opstellen, om niet al te snel een interventie te plegen binnen het hogere en academische onderwijs.

Deze overweging wordt in grove lijnen gebruikt door rechters in dit soort zaken:
Een interventie van de rechter in k.g. in dit soort zaken, dient met de grootste terughoudendheid te geschieden. Slechts in bijzondere gevallen kan daarvoor aanleiding zijn en de interventie kan alleen dan succes hebben, indien aannemelijk is, dat de aangevochten beoordeling apert en in belangrijke mate onjuist is geweest, dusdanig, dat deze als duidelijk onzorgvuldig moet worden bestempeld.
(bovenstaande overweging vond ik in een kort geding-zaak over een examenuitslag)

Omdat ik momenteel meerdere studenten uit verschillende universiteitssteden help bij beroepszaken zal ik de komende tijd meer artikelen wijden aan het Onderwijsrecht. Voor tips’n’tricks of korte vragen, kun je mij ook altijd een e-mail sturen. Interessante vragen kan ik vervolgens, geanonimiseerd en algemeen uitgewerkt, beantwoorden op mijn weblog.

Tentamens en examens worden wel eens verkeerd nagekeken. Of in de communicatie na een tentamen gaat vanalles fout.

Als student heb je in Nederland een klachtrecht: je kunt in beroep gaan tegen (examen/tentamen)besluiten van onderwijsinstellingen bij de examencommissie en als je daar niet in het gelijk wordt gesteld, bij het College van Beroep voor de Examens die iedere instelling verplicht is aan te stellen. Maar hoe werkt een beroep bij de COBEX precies?

Aangezien er weinig over geschreven is op het internet, onderwijsrechtadvocaten zich lijken te verstoppen en zelf uitzoeken hoe het werkt juridisch lastig is, heb ik een bezwaarschrift-template geschreven voor iedereen die in beroep wil gaan tegen een besluit van een examencommissie. Hoewel het aanbeveling verdient om na een in jouw ogen onjuist genomen besluit, éérst contact te zoeken met de examencommissie van de opleiding zelf, kun je ook direct bezwaar aantekenen bij de COBEX.

Let op: dat moet binnen vier weken nadat het besluit is genomen. Wacht je te lang, dan vervalt daarmee je recht om in beroep te gaan. De exacte regels en procedures, alsmede het adres van de COBEX van jouw instelling, vind je als het goed is in de Studiegids of zijn op te vragen bij de Onderwijsbalie. Voor tips’n'tricks of korte vragen, kun je mij ook altijd een e-mail sturen. Interessante vragen kan ik vervolgens, geanonimiseerd en algemeen uitgewerkt, beantwoorden op mijn weblog.

Download nu de COBEX Bezwaarschrift Template