Herkent u de volgende scène? Waar was u gisteravond? Met wie was u daar? Komt deze foto, welke gisteravond op die locatie gemaakt is, u bekend voor en kunt u de mensen op de foto identificeren? Heeft u een partner? Wie is dat? Wat is uw échte en volledige naam? Op welke datum bent u geboren en in welke plaats gebeurde dat? Wie zijn uw ouders, broers en zussen, neefjes en nichtjes? Wat is uw huidige woon- en verblijfplaats?

Dit is geen politieverhoor. Dagelijks beantwoorden wereldwijd meer dan 800 miljoen mensen deze en andere persoonlijke vragen in ruil voor een hoop reacties, likes en andere vormen van sociale bevestiging op het online sociale netwerk Facebook. Vrijwillig. De internationale profielensite bedient inmiddels een achtste van de wereldbevolking en nestelt zich steeds dieper en heimelijk in de levens van honderden miljoenen mensen, zonder altijd rekening te houden met de privacy van haar gebruikers. Als het Amerikaanse bedrijf daarmee doorgaat, overstijgt het commerciële belang op den duur het publieke belang van de samenleving. Hoe moet de politiek reageren?

Het verdienmodel van Facebook (vier miljard dollar dit jaar) is – net als bij de meeste andere gratis websites – het exploiteren van online advertentieruimte. Voor de advertenties die op Facebookpagina’s worden weergegeven ontvangt Facebook een vergoeding per keer dat zo’n advertentie wordt aanklikt óf iedere 1.000 keer dat een advertentie wordt weergegeven. De tarieven om op de site te mogen adverteren, zijn ondanks de economische malaise de afgelopen 12 maanden met 74% gestegen.

Hoe beter een weergegeven advertentie aansluit op de behoefte van de consument, hoe groter de kans is dat de commerciële targets van de adverteerder worden behaald. Dankzij het vrijwillige, met spervuur aan persoonlijke vragen ingeklede politieverhoor waar Facebookgebruikers dagelijks aan worden blootgesteld, lukt het Facebook iedere dag beter om een allesomvattend beeld te krijgen van meer dan 1 op de 10 wereldburgers en te bepalen welke advertenties in opdracht van de klant, de adverteerder, worden vertoond. Facebook is beter dan welk bedrijf dan ook in staat om relevante advertenties weer te geven bij gebruikers. Dat product is de Facebookklant, de adverteerder, meer dan veel waard. Kortom, u bent het product.

Door steeds meer en steeds actuelere informatie te verzamelen over zijn gebruikers, krijgt de advertentiegigant een steeds nauwkeuriger beeld van die gebruikers. In 2006 was het nog de Facebookgebruiker die zélf zijn eigen profiel aan moest vullen. Anno 2011 vergaart Facebook het merendeel van de informatie uit de interactie met de gemiddeld 130 Facebookvrienden, en uit de analyse van de online gedragingen van de Facebookgebruiker die op, maar ook buiten Facebook.com stap voor stap wordt gevolgd. Met zo veel informatie over de gebruiker en zijn interesses is het kinderlijk eenvoudig om de juiste advertentie te tonen aan de gebruiker die het meest op de advertentieboodschap zit te wachten. Want als Bachliefhebbers in de meeste gevallen ook gek zijn op het lezen van boeken en Groenlinks-stemmende Parijsliefhebbers het liefst met de Thalys reizen naar de Lichtstad, is niet meer dan een simpele rekensom nodig om de Bol.com-advertentie te tonen aan de Bachliefhebber en de linkse kiezer te verblijden met een kortingsactie, twee minuten nadat deze met het sociale medium heeft gedeeld op zoek te zijn naar een bestemming voor een city trip.

Het gaat de databanksjacheraar al jarenlang voor de wind. Maar de situatie waarbij het grootste deel van de wereldbevolking met toegang tot internet, ook daadwerkelijk actief gebruik maakt van Facebook is in zicht, en daarmee ook het einde van de groeimogelijkheden van het huidige verdienmodel. Tenzij het de databankexploitant lukt om gebruikers nóg meer informatie te laten delen. Hoe langer een Facebookgebruiker gemiddeld rondstruint, hoe meer informatie over de gebruiker wordt verzameld. Maar ook hoe meer advertenties kunnen worden weergegeven. Meer dan ooit zullen de adverterende Facebookklanten bereid zijn te betalen voor het aan de juiste persoon tonen van hun commerciële boodschap.

Om het product van Facebook, ú dus, een geluksmomentje te bezorgen en de loyaliteit van de miljoenen gebruikers aan het platform kracht bij te zetten, werd twee weken geleden een nieuw ontwerp geïntroduceerd voor de profielpagina’s op Facebook, Timeline genaamd. Opvallend is de grote tijdslijn, waar de belangrijkste gebeurtenissen uit het leven van de gebruiker op worden weergegeven. In plaats van iedere stad die de gebruiker heeft bezocht afzonderlijk weer te geven, kiest Facebook er nu bijvoorbeeld voor om een mooie wereldkaart te genereren waarop te zien is waar uw vriend, familielid of collega allemaal is geweest. Wanneer, met wie, en wat hij of zij daar deed.

Met Facebook Timeline is de CERN niet meer nodig om terug de tijd in te gaan: wet wie ging u om in 2011? Wat zijn de plaatsen die u bezocht hebt, en welke foto’s maakte u in Berlijn? Hoe vaak bent u met uw ex-partner naar de bioscoop gegaan en wanneer, waar en met wie heeft u Le fabuleux destin d’Amélie Poulain voor het laatst gezien? De nieuwe functionaliteiten maken het gebruik van de website leuker, en zullen de miljoenen gebruikers uitdagen om nóg meer informatie te delen. Het wordt immers automatisch gecategoriseerd en mooi weergegeven in uw online dagboek, waar vrienden, familie en al uw andere Facebookvrienden op kunnen reageren. Iedereen doet immers mee.

Het is moeilijk om Facebook te verlaten. Niet alleen zult u nooit meer in staat zijn uw online dagboek met bijbehorende likes en waardevolle reacties van vrienden en familie in te zien, ook behoudt de website zichzelf het recht toe om foto’s, berichten en andere in de loop der jaren verzamelde informatie over uw persoon te blijven gebruiken. De facto kent Facebook geen uitgang. Daar komt bij dat het belang van de sociale netwerksite dagelijks toeneemt, ook omdat bedrijven als ABN Amro, KLM en Vodafone hun online dienstverlening steeds vaker op de sociale netwerksite plaats laten vinden, en verjaardagsfeestjes en andere evenementen steeds vaker (alleen) op Facebook worden aangekondigd. Daar niet op aangesloten zijn, betekent praktisch gezien een sociaal isolement. Facebook zal alles in het werk stellen om alle internetters aangesloten te krijgen, en bij een zo groot mogelijk deel van hun sociale contacten aan te sluiten, al op zeer jonge leeftijd. U kunt immers nooit meer volledig uitstappen. In de toekomst bestellen we onze boodschappen via Facebook, vertelt de site met welk gerecht u de nieuwe vriendin van uw zoon blij kunt maken, welke stad de volgende vakantiebestemming moet worden en wat u daar zoal kunt doen. Natuurlijk op de zorgvuldig met commerciële motieven uitgezochte voorkeuren van uw beste vrienden en vriendinnen. Over niet al te lange tijd zal de samenleving het punt bereiken waarop het niet langer mogelijk is om als burger te participeren zonder het doorlopend en intensief gebruik van mobiele communicatietechnologieën, het internet en aangemeld te zijn als gebruiker bij Facebook. We praten hier over nutsvoorzieningen in wording.

Het is bijvoorbeeld bijna onmogelijk geworden om te leven zonder telefoon. Oké, u kunt gewoon geen telefoon aanschaffen, maar zult vervolgens constant bevraagd worden voor een telefoonnummer en raar worden aangekeken als u zegt: die heb ik niet. Op dezelfde manier zal het leven in de toekomst bijna onmogelijk worden zonder Facebookprofiel, zoals we eerder zagen met posterijen, het openbaar vervoer, de energievoorziening en drinkwaterleidingen. Wat met die voorzieningen gebeurde? Ze staan allen onder streng toezicht van overheden.

Net als deze nutsvoorzieningen is Facebook ook steeds meer van algemeen nut. Misschien nog wel meer dan in het verleden bij telefonie het geval was.

Dit betekent dat als Facebook niet zit te wachten op politieke bemoeienis – bijvoorbeeld duidelijkere en strengere richtlijnen voor bedrijven als Facebook die als product inbreuk maken op mensen hun privacy – ze ingrijpend iets moet veranderen aan de dienstverlening. De gebruiker en alle over de gebruiker verzamelde gegevens moet op een transparante manier centraal komen te staan, waarbij de absolute controle weer in handen van de gebruiker komt. Waarom geven de Facebooks van deze wereld de informatie eigenlijk niet terug aan de gebruiker? We hebben immers allemaal een internetmodem waar in de toekomst best een beveiligde hardeschijf op aangesloten kan worden. Dan bepalen wij weer wie wanneer wat met onze informatie mag doen. En wanneer we daar mee willen stoppen.

Maak van Facebook weer een veilige plek en geen levenslange gevangenis.

Platenlabels verlaten de legale muziekdownloadsite Spotify. Het kabinet wil elders downloaden bestraffen. Dit heeft een averechts effect.

Afgelopen weekeinde maakten 234 platenlabels bekend de muziek van hun artiesten niet langer via Spotify te willen distribueren omdat (legale) streamingdiensten het kopen van muziek zouden ontmoedigen. Zou het downloadverbod dat staatssecretaris Fred Teeven (Veiligheid en Justitie, VVD) wil invoeren – een repressieve maatregel die de gedragingen van miljoenen Nederlanders in één klap onrechtmatig maakt – het aanbod wel stimuleren? Wat is het probleem van de industrie eigenlijk? Nog niet zo heel erg lang geleden, in de tijd dat je voor het luisteren naar muziek afhankelijk was van vinyl langspeelplaten die werden gedraaid op een platenspeler, was het leven auteursrechtelijk gezien overzichtelijk. De platenmaatschappij verkocht de muziek en gaf een deel van de opbrengst aan de makers en artiesten. Toen gebeurde er iets rampzaligs: de gebruiker ging zelf muziek kopiëren, op cassettebandjes, de videocassetterecorder, cd’s, dvd’s en op internet. De film- en platenmaatschappijen zagen hun inkomsten dalen. Maar de laatste vijf jaar zo blijkt uit onderzoek van onderzoeksbureau eMarketer is de omzet van de muziekindustrie in haar geheel weer gestegen van 60,7 miljard dollar naar 66,4 miljard.

Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek wijzen uit dat meer dan ooit geld wordt uitgeven aan concertbezoeken: in 1992 ee29,- per huishouden, vandaag de dag meer dan het drievoudige. Lowlands is al jaren op rij uitverkocht en het album ‘In Rainbows’ van de Britse band Radiohead, dat in 2008 gratis gedownload kon worden, leverde zes miljoen dollar op aan vrijwillige donaties. De internetter is allesbehalve gierig.

Artiesten kunnen via de omzetstuwende en kostenbesparende verkoopmogelijkheden van het internet het grootste deel van de consumerende wereldbevolking bereiken en zo hun nieuwe plaat of geplande concerten onder de aandacht brengen. Ook de populairste artiesten geloven in de werking van het internet, bewijst tieneridool Justin Bieber met veertien miljoen volgers op Twitter. Waarom zouden zij voorstander zijn van een downloadverbod?

De inkomstendaling uit de cd- en dvd-verkoop is desondanks logisch te verklaren: alle bakstenen muziekwinkels die de afgelopen jaren zijn gesloten, zijn door slechts twee digitale aanbieders vervangen: iTunes en Spotify, die zowel in gebruik als aanbod beperkingen kennen. Er zijn in Nederland zelfs meer online verkopers van bakstenen dan van muziek te vinden, en als je online een film wilt kopen heb je doorgaans pech. Dat dan de consument op zoek gaat naar alternatieven, is begrijpelijk.

Het zijn de profiteurs van het huidige auteursrecht, de film- en platenmaatschappijen met voor een deel wettelijk opgedrongen collectieve auteursrechtenbeheersorganisaties die hebben gevraagd om een ondoelmatig en ongewenst downloadverbod. Niet alleen makers van films en muziek zijn tot deze éminences grises veroordeeld, ook ondernemers die muziek en films digitaal willen vermarkten. In plaats van nieuwe internetontwikkelingen te omarmen, worden zulke ontwikkelingen tot ‘piraterij’ uitgeroepen en kapotgeprocedeerd in de rechtszaal, laat staan dat een structurele samenwerking wordt gezocht om levensvatbare economische modellen te ontwikkelen. Straks zijn het individuele internetters die op het gedaagdenbankje plaats mogen nemen. Stichting Brein, de handhavende poot van de entertainmentindustrie, wordt straks onze internetcop.

De internetdistributie van films en muziek loopt al decennia achter. Teevens argumentatie dat een downloadverbod noodzakelijk is om innovatie in de branche mogelijk te maken, is onbegrijpelijk. Zo’n verbod maakt juist een einde aan de innovatie die nu gaande is. Dat ook de grote maatschappijen kunnen profiteren van de innovatie op internet wordt bewezen door het sterk groeiende bioscoopbezoek, ondanks of misschien wel dankzij het massaal downloaden van films. Vorig jaar kregen bioscopen het hoogste bezoekersaantal sinds 1978 het jaar van Grease en Saturday Night Fever.

Nu 234 platenlabels bekendmaakten dat ze hun muziek niet langer via Spotify willen distribueren staan zelfs de bestaande innovaties op het spel. Het downloadverbod zal uiteindelijk worden gebruikt om individuele internetters bang te maken en weer het vertrouwde cd- en DVD-hoesje in te jagen, Back to the future.

- Danny Mekic’

Het is crisis bij rampensite Crisis.nl

Een tonnen kostende website wordt weggegooid, zonder dat deze ooit goed gefunctioneerd heeft. En niemand heeft de leiding.

Sluit ramen en deuren, schakel mechanische ventilatiesystemen uit en zet radio of tv aan op de aangewezen rampenzender. In geval van een crisis of ramp heeft onze overheid een belangrijke taak in het informeren en beschermen van haar burgers. Op het moment dat er bij een brand giftige stoffen vrijkomen of er sprake is van een terroristische dreiging, is het van het grootste belang om de instructies van de veiligheidsdiensten op te volgen.

Steeds meer Nederlanders verkiezen om verschillende redenen internet boven radio en televisie voor het consumeren van informatie. Internet maakt informatie niet alleen sneller en makkelijker toegankelijk, maar ook concreter: door tijdens een ramp te vragen naar iemands postcode kunnen ook hele specifieke instructies worden verstrekt, in iedere gewenste taal. Ook het sociale aspect van internet verrijkt de informatievoorziening want tijdens een ramp kan makkelijk informatie en hulp gevonden worden bij vrienden, collega’s en buurtgenoten via sociale media als Twitter, Hyves en Facebook.

Dat sociale media een belangrijke rol kunnen spelen ten tijde van crises werd duidelijk tijdens de recente protesten in de Arabische wereld, waarbij Facebook en Twitter intensief werden gebruikt om met de buitenwereld en met mede-opstandelingen te communiceren. Het gebruik van sociale media tijdens de Arabische Lente was erg effectief als het ging om de snelheid, toegankelijkheid en impact. Tv en radio hobbelden daar structureel achteraan.

Om in Nederland aan de digitale informatiebehoefte te kunnen voldoen tijdens crisissituaties, introduceerde de Rijksoverheid in 2005 de website crisis.nl. Op de website staat te lezen dat ‘crisis.nl bij een ramp (…) wordt vervangen door een pagina met actuele informatie over de ramp’, en daarmee het digitale alternatief voor de analoge radio en tv moet vormen. Een verstandig besluit van de Rijksoverheid waarmee een belangrijke behoefte in de samenleving wordt erkend en bevredigd, als de website tenminste te bereiken is als hij wordt ingezet. Maar crisis.nl faalde al bij de officiële opening: na 500.000 bezoeken (1 op de 24 Nederlandse internetters kwam een keer langs) raakte de website overbelast. Ook werden de ontwikkelingen rondom sociale media, waar bijna alle Nederlandse internetters gebruik van maken, compleet genegeerd: het project was bij de lancering al verouderd.

Dat was zes jaar geleden en de afgelopen jaren heeft het internet grote ontwikkelingen doorgemaakt. Dat geldt echter niet voor crisis.nl, dat ook ná de lancering met problemen bleef kampen: in 2007 werd de rampensite omver geblazen toen een grote storm over ons land raasde, gedurende de recente brand in Moerdijk was de website urenlang onbereikbaar en ook tijdens de grote Amsterdam havenbrand, afgelopen februari, liet crisis.nl het afweten. Juist op cruciale momenten liet de website burgers in de steek. En van de onmisbare koppelingen met sociale media is anno 2011 nog steeds geen sprake.

Na deze en andere incidenten met de site beloofde het kabinet beterschap. Minister Opstelten (Veiligheid en Justitie, VVD) hekelde afgelopen januari de onbereikbaarheid van de site: ,,Dat kan niet en dat moet niet. Dat gaan wij gewoon verbeteren.”

Vervolgens bleef het stil rondom het project. Om het stilzwijgen te doorbreken, diende de NOS een WOB-verzoek (Wet Openbaarheid van Bestuur) in en dat leidde tot interessante inzichten, zo bleek uit het NOS Journaal van afgelopen maandag. Uit documenten die de NOS heeft verkregen blijkt dat het consequent falende crisis.nl in de eerste drie jaar een slordige half miljoen euro te hebben gekost. Welke kosten in de jaren daarna zijn gemaakt is onduidelijk. Ook heeft de omroep geen antwoord gekregen op de vraag of de site is getest op grote aantallen bezoekers. Dat is opmerkelijk omdat in 2007 in antwoord op Kamervragen van oud-SP-parlementariër Arda Gerkens nog werd gesteld dat er regelmatig stresstesten worden uitgevoerd. De meest opmerkelijke bevinding van de omroep is misschien nog wel dat er binnen de betrokken ministeries grote onduidelijkheid blijkt te bestaan omtrent het project: betrokkenen melden dat veel afspraken niet schriftelijk zijn vastgelegd maar mondeling worden gemaakt en dat het volkomen onduidelijk is wie de leiding over het project heeft.

De crisis bij Crisis.nl lijkt compleet, nu uit niet-officieel door de NOS verkregen stukken blijkt dat er helemaal geen verbeteringen doorgevoerd gaan worden aan de website, zoals Opstelten beloofde. In plaats daarvan wordt de tonnen kostende website, zonder dat deze ooit goed gefunctioneerd heeft, weggegooid en eind dit jaar, met alle kosten van dien, vervangen door een gloednieuwe. Was het zo slecht gesteld met de site, dat deze niet verbeterd kón worden? En wordt dit het volgende falende IT-project van onze overheid, of trekt ze de stoute schoenen aan en laat ze zich onverwacht van haar innoverende kant zien?

-Danny Mekić

Beluister het opiniestuk als podcast:

Meer informatie over dit onderwerp:

• Interview Radio 1;
• Fragment NOS Journaal (vanaf 6:40);
• Crisis.nl wordt volledig vernieuwd (NOS.nl);
• Januari 2011 Radio 1: Crisis.nl onbereikbaar tijdens Moerdijk-brand.

Aanvullende informatie bij het opiniestuk:

Eind dit jaar wordt de vernieuwde cirsis.nl gelanceerd. Dat bevestigt een woordvoerder van het ministerie van Veiligheid en Justitie nadat de NOS over de website berichtte.

De in 2005 gelanceerde website, die is bedoeld om burgers te informeren tijdens grote rampen, bleek niet goed te functioneren. Bij de brand bij Chemie-Pack in Moerdijk was de site een uur uit de lucht. In 2007 was de site tijdens een grote storm onbereikbaar. Volgens de NOS, die inzage heeft gekregen in interne stukken van het ministerie, heeft de ontwikkeling en hosting van crisis.nl ten minste een half miljoen euro gekost.

De nieuwe website wordt volgens het ministerie stabieler en biedt ook integratie met sociale media.

‘Onbeperkte dataverkeer’ wordt in de praktijk dus steeds méér dataverkeer, en dus duurder voor de providers. Geen probleem, consumenten zijn -kijk naar de tarieven voor vaste internetaansluitingen- bereid om een flinke som geld neer te leggen voor een goed functionerende, snelle verbinding die toegang verleent tot het internet. Met het verhogen van prijzen of veranderen van het limiteren van de hoeveelheid dataverkeer omdat het gebruik toeneemt, is natuurlijk niks mis. Maar wat als sommige websites alleen bezocht mogen worden na extra betaling aan de provider – die alleen een doorgeefluik behoort te zijn?

Grote commotie onder Nederlandse consumenten en experts&politici ontstond toen bekend werd dat mobiele internetproviders gebruiken maken van een technologie genaamd ‘Deep Packet Inspection’ (DPI) om het internetverkeer van individuele mobiele telefoon-gebruikers te kunnen analyseren. Zo bleek het voor de telecomproviders opeens mogelijk om te kijken op welke manier een specifieke klant het internet gebruikt, om zo (nóg) meer (verschillende) abonnementen te introduceren, terwijl de consument daar niet om heeft gevraagd, noch behoefte aan heeft (Pinokkio Vodafone). Delen van het internet of het gebruik van bepaalde internetprogramma’s zou dan alleen toegestaan worden na (extra) betaling door de consument. In de praktijk zal dat leiden tot ingewikkeldere en duurdere abonnementen en een soort ‘elite-internet’ waarbij sites als Youtube alleen nog maar bekeken kan worden door mensen die bereid zijn meer betalen. Dit alles ter compensatie van de dalende inkomsten van deze bedrijven uit hun ‘reguliere’ belminuten en sms-berichten.

Zie je het al voor je? De prijs van een liter benzine -want een gigabyte dataverkeer is een gigabyte dataverkeer, ongeacht welke website je bezoekt of welk programma je gebruikt- die afhankelijk is gemaakt van hoe zuinig je auto is? Want als je een zuinige auto rijdt, dan verdienen we minder aan u, mevrouw/meneer de klant – dús willen we graag meer geld kunnen vragen voor dezelfde liter benzine ter compensatie van gemiste inkomsten.

Tijdens een aandeelhoudersvergadering van KPN (3:32:00) werd de vraag gesteld hoe die nieuwe abonnementen van KPN er precies uit komen te zien, mede in het licht van de gevoeligheid omtrent het onderwerp netneutraliteit – wat kortgezegd inhoudt dat een aanbieder van internettoegang geen invloed uit mag oefenen op welke delen van het internet wel/niet doorgegeven mogen worden, er moet dan zonder belemmering toegang worden verleend tot het gehele internet – waarop werd geantwoord:

We will not block services – we will try to price them, or we will price them. (We zullen geen internetdiensten blokkeren, we zullen proberen er extra geld voor te gaan vragen of nee, we gáán er extra geld voor vragen)

Op dat moment was netneutraliteit nog niet wettelijk ingevoerd. Als voorbeeld om in de toekomst extra geld voor te gaan vragen werd het gsm-programma Whatsapp genoemd, een directe concurrent van het ouderwetse sms’en – waar de consument nog per bericht voor moet betalen – dat gebruik maakt van de goedkope mobiel internetverbinding voor het verzenden van korte tekstberichten, welke zelfs kunnen worden verrijkt met audio-/foto- en videobestanden. Mensen zijn minder gaan smsen, want Whatsapp is goedkoper, heeft meer mogelijkheden en is vriendelijker in het gebruik. Later werden ook Skype en Youtube  genoemd in de netneutraliteits-discussie als voorbeelden van delen van het internet waar extra voor betaald zou moeten gaan worden, geheel tegen het belang van de consument in. Een gigabyte Youtube-verkeer is overigens ook niet duurder (eerder goedkoper, dankzij een constante stroom aan data) dan een gigabyte Nu.nl-(piek)verkeer, het is dus ook niet uit te leggen naar de consument toe anders dan een muur opwerpen om verouderde verdienmodellen te beschermen.

Hierop barstte een enorme discussie los over de vraag of het aan internetproviders zoals KPN is om bepaalde delen van het internet alleen toegankelijk te maken na extra betaling, en in hoeverre de privacy van individuele klanten in gevaar komt op het moment dat providers het internetverkeer op individueel niveau gaan analyseren. Ook innovatie op internet loopt daarbij gevaar: hoe weet je als internetondernemer zéker dat je nieuwe internetprogramma, denk bijvoorbeeld aan Spotify, gratis doorgegeven zal (blijven) worden door de providers? Durf je de investering aan? Als providers extra geld gaan vragen dan blijven de gebruikers weg.

Met name KPN heeft in die discussie veel steken laten vallen in de (trage) communicatie waardoor aanvankelijk – door een tegenstrijdige persverklaring en het onbereikbaar zijn van persvoorlichters – méér onduidelijkheid en onrust ontstond over dit onderwerp, binnen no-time sprongen alle mogelijke media er bovenop. Hier sprak ik over op Radio 1. De discussie heeft ironisch genoeg geleid tot een sterke stijging van het gebruik van Whatsapp in Nederland. Vodafone reageerde -in tegenstelling tot KPN- pro-actief door uit eigen beweging toe te geven óók gebruik te maken van de DPI-techniek, vergezeld met een uitgebreide verklaring waarom van privacyinbreuken volgens het bedrijf geen sprake was.

Samen met mr. Steven Ras riep ik vervolgens de politiek op om eindelijk eens verantwoordelijkheid te nemen voor de recente technologische innovaties zoals het (mobiele) internet, en de manier waarop deze de levens van mensen diep raken – en met het ‘updaten’ van de wetgeving de consument beter te gaan beschermen. En die oproep had succes: netneutraliteit zou op initiatief van D66 worden vastgelegd in de Telecommunicatiewet, en ook op andere punten is deze wet bijgewerkt. Nederland is daarmee het tweede land in de wereld dat een ongestoorde toegang tot het internet wettelijk vastlegt, iets om trots op te zijn. Inmiddels heeft de Tweede Kamer in meerderheid vóór gestemd.

Het liberale kamerlid Afke Schaart (VVD), gek genoeg tegen ongestoorde en vrije toegang tot het internet, zaaide verwarring door te stellen dat het met het netneutraliteits-voorstel van D66 onmogelijk zou worden om spam en virussen nog langer tegen te houden. Ook zijn er enkele ideologisch gedreven internetproviders die graag, bijvoorbeeld minder zedelijke, delen van het internet willen kunnen filteren. Zij zochten de media op door te stellen dat de continuïteit van hun bedrijven in gevaar zouden komen, omdat hun filterproducten niet meer verkocht zouden mogen worden.

In dat geval heb ik goed nieuws: zolang het filter-gedeelte maar los van de netneutrale internetverbinding wordt aangeboden, zie ik niet in waarom het verboden zou worden om internetverbindingen te (blijven) filteren. Het staat een consument immers vrij om een bedrijf in te schakelen om een deel van de netneutrale internetverbinding, alsnog, te (laten) filteren. Dat kan niet alleen in het geval van spam, bij virussen maar ook om uiting te geven aan een ideologische opvatting: waarbij de provider bijvoorbeeld wordt verzocht om 18+sites te blokkeren.

Wat dus niet langer mag is een deel van de internetverbinding ongevraagd filteren of tariferen (extra geld vragen voor het gebruik van specifieke websites of bijvoorbeeld Skype): de verbinding moet neutraal worden aangeboden, en als extraa’tje zou dit soort bedrijven -maar alleen op verzoek van de klant en lós aangeboden van de internetverbinding- een extra filter in kunnen stellen, wat de klant natuurlijk ook goed zelf kan doen op zijn computer of een modem die dit ondersteunt.

Nu in Nederland wetgeving omtrent netneutraliteit is aangenomen, verwacht minister Maxime Verhagen een Europese discussie:

Voicemails zijn via een andere telefoon met een standaardcode af te luisteren. Dat blijkt uit onderzoek van het actualiteitenprogramma EenVandaag. Het instellen voor álle gebruikers die géén persoonlijke code in hebben gesteld, is een zeer ernstig datalek. Het betekent dat voicemailberichten van mogelijk miljoenen mensen op straat liggen. Zo kan staats- of bedrijfsgeheime info op straat belanden.

Emile Roemer (SP) vindt het een grof schandaal: “Dat dit zelfs op dit niveau gebeurt, is knulligheid ten top. De staatsbeveiliging heeft hier gewoon gefaald!”

De zwakke plek zit in de mogelijkheid van Vodafone om een voicemail op afstand af te luisteren via een andere telefoon. De meeste gebruikers luisteren hun voicemail alleen af via hun eigen mobiele telefoon en zijn dus niet op de hoogte van de mogelijkheid deze via een andere telefoon af te luisteren. EenVandaag had, doordat deze info voor iedereen beschikbaar is, toegang tot de voicemailberichten van onder andere ministers, staatssecretarissen, kamerleden, burgemeesters, De Nederlandse Bank en de RVD.

Vrijwel alle overheidsdiensten waaronder de ministeries maar ook zelfstandige bestuursorganen als de AFM, De Nederlandse Bank en de Luchtverkeersleiding Nederland maken gebruik van Vodafone. Daarnaast zijn er ook enkele miljoenen burgers die een Vodafone-abonnement hebben. Het gros van de gebruikers is niet op de hoogte van de afluistermogelijkheid via een ander toestel en van de standaardcode die daartoe ingesteld is.

Vodafone laat in een reactie weten dat het in principe een eigen verantwoordelijkheid is van de Vodafone-gebruiker om een code te wijzigen. Een groot deel van de klanten kiest er volgens Vodafone voor om deze pincode niet te wijzigen. Wel zal Vodafone vanaf vanavond ervoor zorgen dat het afluisteren van je voicemail op afstand alleen nog maar kan door die gebruikers die hun veiligheidscode aangepast hebben.

De SP wil uitleg van de premier en van de verantwoordelijke ministers.

NB: In het programma noem ik een bewaartermijn van 4 weken. Door de montage is helaas weggevallen dat deze opmerking ging over het scannen en opslaan van kentekenplaten door de politie, een wens van Minister Ivo Opstelten. De bewaartermijn voor OV-chipkaartgegevens en reisbewegingen van passagiers zal tussen de 2 en 7 jaar bedragen.

Een botnet is een netwerk van computers die besmet zijn met malware, waardoor de beheerder van het botnet controle heeft over al deze computers. De eigenaar van de computer heeft zelf vaak niet door dat zijn computer besmet is en onderdeel uitmaakt van een zo’n netwerk. Het botnet kan bijvoorbeeld gebruikt worden om spam te versturen, een aanval uit te voeren op een bepaalde site om die plat te leggen of een andere vorm van internetcriminaliteit.Om een botnet te creëren wordt vaak gebruik gemaakt van een computerworm. Dit is een programma dat computers besmet en zich daarna probeert te vermenigvuldigen via het internet of een ander computernetwerk om op die manier zoveel mogelijk andere computers te besmetten. Een bekend botnet dat afgelopen jaar is opgerold is het Bredolab-netwerk dat meer dan 30 miljoen computers had besmet.

Om de botnets te bestrijden wil Enisa dat politie nu zelf computerwormen mag gaan gebruiken. Deze zogeheten ‘witte wormen’ zouden dan door politie kunnen worden ingezet om besmette computers binnen te dringen en deze weer schoon te maken. Op dit moment mag de politie deze wormen niet gebruiken, omdat ze zich dan schuldig zouden maken aan computervredebreuk.

Over dit onderwerp sprak ik met het NOS Journaal (vanaf 6:50):

Ook sprak ik afgelopen woensdag over dit plan met NOS Headlines-verslaggever Arno Leblanc:

Gisteren zond EenVandaag een reportage uit over  de vraag: wat zijn de negatieve langetermijneffecten van het internet op ons brein? De uitspraken over de gevolgen voor onze hersenen doet Carr in zijn boek ‘Het Ondiepe. Hoe onze hersenen omgaan met nieuwe media’. Met dit boek voegt Carr een nieuwe dimensie toe aan de discussie over de gevolgen van internet. Ook ik kom aan het woord in de reportage:

disclaimer: ik ben geen internetjournalist

Carr is een Amerikaanse schrijver die meerdere boeken heeft gepubliceerd; onder andere over technologie, zaken en cultuur, hij is zelf geen onderzoeker of wetenschapper op het gebied van hersenonderzoek. Persoonlijk kan ik me vinden in zijn keuze voor de interessante onderzoeken die hij aanhaalt in zijn boek, maar de conclusie ‘en deze veranderingen aan onze hersenen zijn slecht voor het individu en de mensheid’, heb ik in geen van de door hem aangehaalde onderzoeken terug kunnen vinden. Ik vroeg hem tijdens zijn lezing in Rotterdam welk onderzoek het wetenschappelijk bewijs levert dat de veranderingen die onze hersenen doormaken ‘slecht’ zijn. Die vraag kon hij niet beantwoorden.

Tijdens de lezing zag ik het opeens voor me: Carr zijn ideaalbeeld van de mens is gebaseerd op de klassieke intellectueel, met bijbehorende intellectuele capaciteiten zoals het snel kunnen lezen, lange tijd ergens geconcentreerd mee bezig kunnen zijn en dat alles met een haast enge focus en een belachelijk goed geheugen. Een paar eeuwen geleden, bij het ontstaan van universiteiten, was dat voor sommigen misschien de hoogst haalbare levensvorm op aarde. Maar moet anno 2011 iedereen het streven hebben om zo’n klassieke intellectueel te (kunnen) worden, of is onze samenleving in al haar facetten inmiddels zo erg veranderd dat de hersenveranderingen waar het internet voor zorgt voor de meeste mensen juist gunstig uit( kunnen )pakken, en bijdragen aan het werkelijke hoogste doel hier op aarde?

Gelukkig zijn met de wereld zoals de wereld nu is. En ja, dat is in zekere zin een veel ‘grotere’ en complexere wereld dan twee eeuwen geleden..

Ook dr. Menno van Zaanen, docent aan de Universiteit van Tilburg en Hans van den Hurk, docent aan de Rockacademie, gaven hun visie. Het resultaat is hieronder te bekijken:

Uit het onderzoek blijkt dat het GVB, het RET en kaartuitgever TLS in strijd met de wet reisgegevens bewaren. De bedrijven bewaren de reisgegevens te lang en beschikken onvoldoende over beleid voor bewaartermijnen. Het College verwacht nu dat er maatregelen worden getroffen om onnodige gegevensverwerkingen en misbruik te voorkomen, onder andere door gegevens te verwijderen zodra zij niet meer nodig zijn voor het gestelde doel: controleren of iemand betaald heeft/bevoegd is om met het Openbaar Vervoer te reizen.

Het onderzoek bij het vervoerbedrijf NS wijst uit dat het studenten niet goed informeert over het in- en uitchecken met een studenten OV-chipkaart: dat is namelijk vrijwillig, maar dat aspect wordt niet prominent uitgedragen door de Spoorwegen. NS verwerkt nu zonder noodzaak reisgegevens van studenten die in- en uitchecken en dat is in strijd met de Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp). NS geeft daarnaast onvoldoende informatie over wat er gebeurt met de reisgegevens van studenten als zij in- en uitchecken.

Het CBP heeft eerder, in 2005 al – vóórdat het OV-chipkaartsysteem in de lucht was – gewaarschuwd dat OV-bedrijven voorzieningen moeten treffen om onnodige verwerkingen van persoonsgegevens en misbruik te voorkomen. Nu blijkt – sinds de inwerkingtreding van de OV-chipkaart in januari en augustus 2009 – dat de bedrijven hiervan geen werk hebben gemaakt waardoor zij de Wbp overtreden.

Het CBP sluit met de vier rapporten van definitieve bevindingen de onderzoeksfase af. Nu start de handhavingsfase.

Handhaving: last onder dwangsom (boete als het beleid niet verandert)
Door de conclusies in de rapporten, ontstaat nu de mogelijkheid om de betrokken bedrijven een dwangsom op te leggen, zoals het CBP ook van plan is. De vervoerbedrijven en TLS worden nu in de gelegenheid gesteld om in een hoorzitting nogmaals hun zienswijze te geven. Een aantal studenten van rechtswinkel de Clinic had zich gewend tot het CBP met het verzoek onderzoek te doen naar de studenten OV-chipkaart. Naar aanleiding hiervan is het CBP een ambtshalve onderzoek gestart naar de verwerking van persoonsgegevens bij de studenten OV-chipkaart.

Lees de bevindingen van het onderzoek bij GVB Exploitatie te Amsterdam (145 KB)

Lees de bevindingen van het onderzoek bij NS Groep NV te Utrecht (128 KB)

Lees de bevindingen van het onderzoek bij Rotterdamse Elektrische Tram N.V. te Rotterdam (140 KB)

Lees de bevindingen van het onderzoek bij Trans Link Systems B.V. te Amersfoort (129 KB)

De Wikileaks-website kan bezocht worden via de domeinnaam wikileaks.org. Nadat bekend werd dat ook wikileaks.nl óók doorverwijst naar de geheime dossiers die door Julian Assange, oprichter van Wikileaks zijn verspreid, kwam er een berichtenstroom op gang dat de officiële Wikileaks-website (ook) in Nederland gehost zou worden.

Hoewel de website ook bereikbaar is via de domeinnaam wikileaks.nl, blijkt uit geen enkele omstandigheid dat de informatie ook daadwerkelijk staat ondergebracht in een Nederlands datacentrum. De domeinnaam wikileaks.nl wordt technisch beheerd in Amerika (de zogenaamde ‘DNS-servers’ staan ondergebracht in Amerika), en vanuit deze servers worden bezoekers van Wikileaks.nl doorverwezen naar een Zweeds IP-adres.

Zweeds IP-adres betekent Zweedse server?

Het lijkt voor de hand te liggen dat een website die naar een Zweeds IP-adres (internettelefoonnummer) wordt verwezen, ook daadwerkelijk in Zweden wordt ondergebracht. Dit hoeft echter niet het geval te zijn! Het is mogelijk om als organisatie een IP-adres aan te vragen in land A (uit naam van een organisatie die gevestigd is in land A), maar ondertussen te activeren op een netwerk in een ander land, land B. Het wordt dan lastiger om te achterhalen waar de server waar naar wordt verwezen, fysiek is ondergebracht. Je zult daar goed en uitgebreid onderzoek naar moeten doen.

Zelfs als een fysieke locatie wordt achterhaald van de server waar een bezoekers van Wikileaks terecht komt, wil dat niet zeggen dat de informatie daar is ondergebracht. Het kan namelijk zijn dat het IP-adres verwijst naar een ‘internettunnel’ in land A, terwijl de server met de feitelijke informatie in een ander land is ondergebracht. Via deze beveiligde verbinding kan de werkelijke, fysieke locatie van alle informatie, verborgen worden gehouden. Op deze manier wist bijvoorbeeld ook The Pirate Bay enkele malen uit handen te blijven van opsporingsdiensten. (persbericht, ANP)

Downloaden is geen diefstal – want auteursrecht is geen eigendomsrecht. Hoewel het vaak “intellectueel eigendom” genoemd wordt, is die term nogal misleidend. Eigendomsrecht is ingevoerd om het mijn en dijn te kunnen reguleren. Als je auto gestolen wordt, staat die niet de volgende ochtend ongeroerd voor de deur. Wordt een film gedownload, dan is niemand die kwijt. Auteursrecht is om een heel andere reden ingevoerd, namelijk om te stimuleren dat er creatieve werken worden gemaakt en op de markt worden gebracht, worden verspreid. Hóe verhalen, films en muziek verspreid worden, is voor de komst van internet zelden een onderwerp van gesprek geweest. Want natúúrlijk komt een verhaal in boekvorm of als feuilleton in een tijdschrift, dat hoef je niet op te schrijven. En als er een nieuw nuttig distributiemedium komt, dan zal die auteur natuurlijk zijn werk daar ook voor uit gaan brengen. Hij of zij wil toch geld verdienen?

Dat zou je zeggen, maar de “distributieindustrie” (zoals platenmaatschappijen, die gaan over de verspreiding van auteursrechtelijk beschermde werken) gaat niet altijd even enthousiast met nieuwe distributiekanalen en -technologieën om. Beter gezegd: die worden per definitie tot piraterij uitgeroepen en kapot geprocedeerd in de rechtszaal voordat ze ook maar één kans hebben gekregen, laat staan dat structureel de samenwerking wordt gezocht om levensvatbare economische modellen te bedenken. Innoveren in deze markt wordt lastig, omdat toestemming van de rechthebbenden nagenoeg niet te krijgen is en het risico op juridische vervolging groot.

Als deze branche een land is en innoveren een ontdekkingsreis, dan kun je maar beter maken dat je weg komt, zo weinig welkom als je wordt geheten door de éminences grises die het daar voor het zeggen hebben. De industrie pleit niet alleen meer voor sluiting van “piraterijsites”, maar zelfs voor de introductie van strenge internetfilters en afsluiting van het internet voor wie auteursrechten schendt. Het internet dreigt daarmee een streng bewaakte gevangenis te worden met de internetprovider als ‘internetcops’, die tot blokkeren van gebruikers en sites over zouden moeten gaan. Hoe stimuleert dat de creatie en verspreiding van nieuwe muziek en films op het internet?

Creatievelingen verdienen een eerlijke vergoeding

Artiesten en andere creatievelingen die maanden tijd hebben geïnvesteerd in het maken van muziek- of filmproducties, moeten daar natúúrlijk een ruime vergoeding voor ontvangen. Daarom ook hebben we in Nederland de ‘thuiskopieheffing’: als u een lege cd of dvd aanschaft, dan gaat tot zestig cent van de aanschafprijs naar de artiest, of liever gezegd: de platenmaatschappijen. Platenmaatschappijen verdienen veel aan de verkoop van cd’s en dvd’s (hoe veel precies is niet bekend, maar op internet is te lezen dat een artiest voor een cd met een verkoopprijs van €22,70 slechts €1,36 ontvangt, het is in elk geval niet veel) en dreigen hun miljoenenwinsten te verliezen door de komst van het internet: straks kan een artiest alles zelf regelen zonder platenmaatschappij! Dan weten steeds minder mensen de platenzaak op de hoek te vinden: de platenspeler doet ‘t toch niet meer, en dreigt ook die industrie omzet en winst te verliezen. En dat is waarom ze zo hard van leer trekken tegen downloaden.

Stijgende omzet internetaankopen

De totale omzet van de muziekindustrie bedroeg vorig jaar $15,5 miljard. Uit de cijfers van de internationale branchevereniging van platenmaatschappijen IFPI blijkt dat in 2009 wereldwijd $4,7 miljard via digitale distributiekanalen wordt omgezet, een stijging van 9 procent! Dat laatste is opmerkelijk te noemen, omdat platenmaatschappijen niet dol lijken te zijn op digitale distributiekanalen. Na een jarenlange juridische strijd tegen Napster en Kazaa, die een innovatieve manier van muziekdistributie in het leven hadden geroepen (en daar wel degelijk voor wilden betalen aan de industrie), en flink wat rechtszaken tegen websites als The Pirate Bay, hebben we nu alleen iTunes en Spotify (deels eigendom van…grote platenmaatschappijen) als legale aanbieders van muziek in Nederland. Twee grote aanbieders in een markt waar $4,7 miljard wordt omgezet. Voor de aanschaf van films hoeft u het internet niet op, die worden nog steeds alleen verkocht in plastic dvd-hoezen. Ook uw favoriete nummer van The Beatles of bijvoorbeeld het nummer “Fell in love with an alien” van The Kelly Family zijn nog niet aan te schaffen via iTunes. Dat zijn slechts enkele voorbeelden die de omzetstijging van 9 procent in één jaar tijd opmerkelijk maken.

Weinig innovatie

De ontwikkeling van nieuwe distributiediensten verloopt moeizaam. Dat komt omdat het voor internetondernemers die een beter alternatief voor iTunes of de platenwinkel op de hoek willen ontwikkelen lastig is om te onderhandelen met de individuele film- en platenmaatschappijen. Die staan niet bepaald te springen, want internetdistributie raakt direct hun bedrijfsmodel van verkoop van die schijfjes in hoezen. De ondernemer heeft geen keus: hij moet langs die maatschappijen. Succesvolle artiesten dragen hun auteursrechten namelijk over aan deze platenmaatschappijen, die vanaf dat moment al hun belangen behartigen. Deze maatschappijen kiezen echter niet enkel voor het (commerciële) belang van de artiest: zo veel mogelijk muziek- en filmaankopen, via zo veel mogelijk kanalen, uiteindelijk zo veel mogelijk inkomsten voor de creatieve geest. Zij moeten daarbij ook hun eigen industrie veiligstellen. Dat betekent dat de weg van muziek en films naar de consument een lange, stoffige weg moet zijn, waar veel extra geld voor gevraagd kan worden. Anders zal een band, filmmaker of artiest in de toekomst sneller overgaan tot het zelf aanbieden van zijn werken via het internet: voor een lagere prijs, meer winst!

Van ‘platen’maatschappij naar artiestencoach

Platenmaatschappijen zullen een meer adviserende rol in moeten gaan nemen voor jong talent, om ze coachend te begeleiden naar een nummer 1 positie in de top 100, tegelijkertijd genoegen nemend met een kleiner deel van de grote taart. Vroeger was het lastig om een LP van vinyl te produceren maar een cover ontwerpen en muziekbestand uploaden op internet kan iedereen. Het probleem met coachen en adviseren is dat je daar geen honderden miljoenen euro’s aan winst mee kunt genereren. Daarom zullen grote platenmaatschappijen, als dinosauriërs met een laatste stuiptrekking en zonder tranen, middels juridische procedures en lobbywerk in Nederland en ver daar buiten proberen om innovatie op internet tegen te gaan. Dat gaat niet alleen ten koste van die slimme ondernemers met hun ‘piratensites’ of internetproviders die, op kosten van de consument, dure en technisch lastige filters moeten gaan bouwen en hun klanten moeten gaan afsluiten. Ook de consument die graag, betaald, toegang krijgt tot een nieuwe film op internet, blijft in de kou staan.

De toekomst van de film- en muziekindustrie vinden we in elk geval op het internet, precies daar waar de huidige industrie innovatie tegenhoudt. Wanneer mogen we kennis maken met nieuwe businessmodellen, nieuwe manieren om creatievelingen uit te dagen om mooie film- en muziekstukken te maken? Komt er een dag dat mensen tegen betaling online een filmpremière mee mogen maken nog voordat een film in de bioscoop te zien is, of blijft de rode loper exclusief terrein voor BN‘ers? Het lijkt er op dat het initiatief moet komen uit de politiek of de creatievelingen zelf. Tot die tijd zijn alle goedbedoelde innovatieadviezen aan het adres van de grote multinationals slechts parels voor de zwijnen, en verstoppen zij zich passief achter een berg oude, roestende platenspelers.

Dit artikel schreef in Dagblad De Pers. Arnoud Engelfriet is ict-jurist en blogger. Danny Mekic’ is internetexpert en jurist.

Nederlandse internetgemeenschap voor het eerst samen in actie

Niet eerder kwam zo een grote groep vertegenwoordigers van de Nederlandse internetgemeenschap samen op voor een gemeenschappelijk doel. Het conceptwetsvoorstel van demissionair minister Hirsch Ballin heeft vergaande gevolgen voor de vrijheid van Nederlandse internetters. Zo kunnen delen van websites, blogs, maar ook persoonlijke pagina’s op websites als Facebook en Hyves worden afgesloten zonder dat een rechter daarover heeft geoordeeld.

De brief is een initiatief van Bits of Freedom en is ondertekend door negentien maatschappelijke organisaties, waaronder de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), Internet Society en het Nederlands Juristen Comité voor de Mensenrechten (NJCM). De brief is daarnaast ondertekend door twintig experts uit de academische wereld, waaronder hoogleraar strafrecht Theo de Roos, hoogleraar informatiebeveiliging Bart Jacobs en hoogleraar informatierecht Egbert Dommering.

Wijzigingen in wetsvoorstel

De internetgemeenschap vraagt de minister om de wet aan te passen op drie punten. Ten eerste wil zij dat delen van een website alleen op zwart mogen worden gezet na tussenkomst van een rechter. De minister wil in het wetsvoorstel de eis van deze rechterlijke toets schrappen. Ook wil zij dat het voorgenomen verbod op publicatie van niet-openbare informatie integraal wordt heroverwogen. Tot slot vragen ze de minister om het voorgenomen verbod op het opnemen van eigen gesprekken te verduidelijken.

Internetconsultatie

Het Ministerie van Justitie vraagt Nederlanders om hun reactie via de internetconsultatie, zodat de voorgestelde regeling verbeterd kan worden. De internetconsultatie loopt tot 30 september.

Danny

Nu ook steeds meer ‘huis-, tuin- en keukenmerken’ telefoniediensten aan gaan bieden (zo werd deze week bekend dat Kruidvat de “goedkoopste pre-paid” telefoonoplossing aan gaat bieden) en de gemiddelde dekking van de verschillende aanbieders aan verbetering onderhevig is, wordt het steeds moeilijker om ruime marges te berekenen in de eindgebruikersprijs. Het gerucht gaat nu dat Google experimenteert met een nieuw verdienmodel voor mobiele telefoonaanbieders: een aandeel in de advertentieinkomsten die worden verdiend via, in dit geval, telefoons die gebruik maken van het Google Android-besturingssysteem.

Tweakers.net (Arnoud Wokke) meldt:

Noch Google, noch providers willen reageren op het gerucht, schrijft Moconews. De nieuwssite baseert zich op anonieme bronnen. Als voorwaarde voor het delen van inkomsten zou Google willen dat zijn applicaties Maps, Search en Market op de toestellen worden voorgeïnstalleerd. De zoekgigant deelt dan advertentie-inkomsten, die vooral uit de zoekfunctie voortkomen.

De deals zouden niet alleen worden gesloten met telecomproviders, maar ook met toestelfabrikanten. Dit zou volgens Moconews een van de redenen zijn dat veel providers Android-telefoons verkopen. Het is onduidelijk of het verhaal klopt en of de deals ook buiten de VS zijn gesloten.

Ministerie van BZK: Storing DigiD Rijksvoorlichtingsdienst

Storing DigiD

Sinds dinsdagmiddag 23 maart (eind van de middag) is er een storing met DigiD. Zolang de storing duurt kunnen mensen geen digitale belastingaangifte indienen of andere zaken via internet doen met overheidsdiensten als gemeenten, uitkeringsinstanties of de studiefinanciering.

De precieze oorzaak van de storing is nog niet bekend; er wordt gewerkt aan een oplossing.

Doordat het tijdens de storing niet mogelijk is persoonlijk contact te leggen met overheidsinstanties, zijn onveilige contacten en transacties ook uitgesloten.

Zodra de storing is verholpen volgt daarover een mededeling op www.digid.nl.

Te lezen is: “Het geplande downloadverbod is niet alleen een inperking van je informatievrijheid, maar ook een aanslag op je privacy. Als downloaden niet zomaar mag, moet elke byte die je binnenhaalt voortaan worden geïnspecteerd. Dan worden miljoenen Nederlanders tot verdachten gemaakt door een overheid die tot ver achter hun voordeur komt. In een rechtsstaat heeft niet alleen de burger, maar ook de overheid zich aan grenzen te houden.”

Lees verder op de website van 3VOOR12 (artikel geschreven door Atze de Vrieze), of het door mij geschreven en in november gepubliceerde opiniestuk in NRC.Next over het downloadverbod.

Ik probeerde vandaag door te geven hoe veel water ik de afgelopen periode heb gebruikt. Volgens de meterstandenkaart van Waternet kan ik dit online doorgeven via hun website. Wat schetst echter mijn verbazing? Na het verstrijken van een bepaalde termijn, de ‘opnametermijn’ (welke niet staat vermeld op de meterstandenkaart), kun je de stand van je meter alleen nog analoog doorgeven, via een ouderwetse postkaart. Kan iemand mij uitleggen waarom dat niet online meer zou kunnen na het verstrijken van een bepaalde termijn?

Rest mij niets anders dan te wachten op de volgende meterstandenkaart, welke ik, ongetwijfeld, weer veel te laat ontdek in mijn brievenbus.

Gisteren berichtte Emerce dat touroperators de papieren prijsbijlage van reisgidsen gaan vervangen door een online systeem van flexprijzen, waardoor van dag tot dag gekeken kan worden naar vraag en aanbod, en zo een voor de touroperator meest gunstige prijs aangeboden kan worden aan de klant. Het belang voor de klant lijkt onduidelijk, want de prijzen gaan niet per se omlaag.

Ik stoor me al langer aan de doorgedraaide onlineisering van onze maatschappij. Allerlei offline fenomenen moeten en zouden, ook als ze daar totaal niet geschikt voor zijn, gedigitaliseerd worden. Begrijpen touroperators nou echt niet dat je een reisgids openslaat op de bank met broertje, zusje, papa, mama of je vriend(in) er naast? Een reis uitzoeken en plannen is iets wat veel mensen nog steeds offline doen, en door de bezuigingsdrang in het bedrijfsleven dreigt dat nu verloren te gaan. Want als je niet direct, offline, de prijs op kunt zoeken, dan kun je net zo goed helemaal digitaal je reis boeken. Lang leve Expedia.

Daarnaast denk ik dat deze organisaties zich heel erg in de vingers snijden door van de traditionele reisgidsen, ‘magazines’ te maken, een van de meest verschrikkelijke uitvindingen van deze eeuw. Dit soort magazines wordt in de praktijk gevuld met goedkoop, elders ingekochte content en verhaaltjes en bieden weinig meerwaarde voor de doorgewinterde lezer. Denk aan de blaadjes bij de supermarkt, het vodje dat je in de stoelzak voor je aantreft in het vliegtuig, het blaadje van de autodealer dat iedere 2 maanden op je deurmat ligt. Meerwaarde 0. Zo ziet de reisgids er straks ook uit.

De reisbranche vergeet daarnaast dat de papieren gids op dit moment doelgroepen aanspreekt waar het internet de voordeur nog niet bereikt. Deze mensen zullen nu op zoek gaan naar andere aanbieders met wèl gewoon een reisbijlage, die klanten ben je dus kwijt.

In het artikel op Emerce komt verder naar voren dat diverse touroperators onderzoek doen naar de effecten van het afschaffen van de papieren prijslijsten. Het is goed dat er onderzoek gedaan wordt naar de effecten van het afschaffen van zo’n papieren gids, maar hoe wordt zo’n onderzoek uitgevoerd? Deze vraag wordt alleen maar interessanter als je kijkt naar andere economische ontwikkelingen die momenteel gaande zijn, o.a. iets als de ‘kredietcrisis’. Hoe wordt het effect van deze crisis onderscheiden van het effect van het afschaffen van de papieren gids?

Bij ons op kantoor hebben we sinds mei dit jaar goed contact met Twitter. Toen implementeerden we Twitter via de nieuwe API in de live feed van het Eurovisie Songfestival, waardoor een golf aan berichten over het Eurovisie Songfestival op Twitter ontstond. Het woord Eurovision stond op #1, Alexander Rybak (de winnaar) en Iceland (het winnende land) kwamen ook in de top 10 voor.

Vriend Sietse Bakker is al enkele jaren Manager PR & Externe Communicatie van het festival, het was geweldig om onder zijn bezielende leiding mee te werken aan en mee te denken over de technische aspecten van dit project. De European Broadcasting Union, de organisatie achter het festival, is in 2003 klant geworden van Domeinbalie.nl, en ook volgend jaar in Noorwegen mogen we weer bijdragen aan de grootste live televisieshow van Europa met meer dan 100.000.000 kijkers. Het is bijzonder gaaf om te zien hoe Sietse zijn functie met volledige overgave vervult, terecht ook dat hij op CNN te zien was (zie onderaan deze blogposting).

Twitter heeft inmiddels gevraagd om mee te denken/mee te werken aan de tweede versie van hun API, welke meer en betere functionaliteiten moet gaan bevatten. Ze zien het Eurovisie Songfestival, juist vanwege het grote aantal mensen en de combinatie met de live stream, als een interessant testproject. Het is heel erg spannend om met zo’n groot bedrijf en project mee te mogen denken, en het zijn stuk voor stuk geweldige mensen met veel kennis waar we contact mee hebben in San Francisco.

Voor Jimmy Woo hebben we overlegd met Twitter of het niet mogelijk was om het inactieve account “JimmyWoo” over te dragen aan de wereldberoemde club, en dat is gelukt. Clubgangers: gewoon even @JimmyWoo‘en via de Twitter-app van je telefoon als je staat te bouncen!

Sietse Bakker op CNN, na ongeveer 1 minuut:

Dear D Mekic,

Hiermee komen wij terug op uw vraag van 12/06/09 betreffende ABN AMRO Credit Card.

Om u verder van dienst te kunnen zijn, hebben wij aanvullende informatie van u nodig. Wilt u daarom contact met ons opnemen? Ons telefoonnummer is 0900 – 80 16 (lokaal tarief), …

Hartelijk dank voor uw medewerking.

Met vriendelijke groet,
ABN AMRO Bank N.V.

Ondernemende klanten van de ABN Amro in Nederland weten het al langer: Creditcard Services maakt géén integraal onderdeel uit van de bank (het is ook het enige onderdeel van de bank waar ik niet volledig tevreden over ben), maar is -vermoed ik- van Mastercard zelf. En bij het uitwisselen van informatie en gegevens gaat, zo blijkt ook weer uit bovenstaande brief, iets mis, die naar mij verzonden is nadat ik per e-mail een vraag heb gesteld. Met de aanhef van de brief ook, trouwens. En waarom staat eigenlijk niet in deze brief welke aanvullende informatie ze graag van mij willen ontvangen? Met een speciale code waarmee ik online de aanvullende informatie kan verstrekken? Gevalletje ‘gemiste kans’ .

Wat wel leuk is: twee weken geleden sprak ik een van de voormalige internetmanagers van -destijds- de grootste Nederlandse bank, en samen keken we terug naar de afgelopen tien jaar waarin best veel geinnoveerd is op het gebied van online bankieren. Postbank die de TAN-codes lanceerde (met SMS-koppeling), andere banken met ‘e.dentifiers’. Die goeie ouwe tijd… En daarna bleef het plotseling stil…

…héél erg stil .

Onderaan de nieuwsbrief, die daarmee voldoet aan een vereiste zoals vastgesteld in de regels om consumenten in Nederland e-mailings te mogen sturen, staat een link om je uit te schrijven van de nieuwsbrief. Ik kies hiervoor zodat ik me vervolgens onder het juiste e-mailadres aan kan melden. Helaas kreeg ik de volgende melding op me afgevuurd:

We were unable to connect to the database. Please check with your system administrator to make sure there are no problems with the database server. The error we received was: Too many connections

Juist ja. De databaseserver, dat is een machine met software waar in grote databanken de gegevens opgeslagen worden, is overbelast. Dat maakt het voor mij dus onmogelijk om me af te melden voor de nieuwsbrief, laat staan me aan te melden op het juiste adres voor de nieuwsbrief. Bij het ontwerpen van websites en geavanceerde online applicaties wordt vaak vergeten voldoende capaciteit in te ruimen om de databasebewerkingen op piekmomenten óók plaats kunnen vinden. En dat terwijl hardware de afgelopen jaren flink in prijs is verlaagd, en daarnaast vele tientallen programma’s ontwikkeld zijn waarmee je simpel de capaciteit van je servers kunt vergroten. Het is niet meer nodig om vele duizenden euro’s uit te geven om de piekmomenten op te kunnen vangen.

En dat is juist een manier waarop je je kunt onderscheiden van je concurrenten. Vandaag de dag doet de gemiddelde Nederlandse consument vele malen online zaken op zo’n dag als vandaag. En laat het nou geregeld voorkomen dat dit soort foutmeldingen de revue passeren. Wees de goede concurrent en zorg dat foutmeldingen ver uit het zicht van je welwillende klant blijven!

MP3Speler wil ik gratis adviseren, als ik in de toekomst de nieuwsbrief mag blijven ontvangen op mijn nieuwe e-mailadres!

Ons team, bestaande uit internationale experts op het gebied van communicatie, televisie en internet, wordt jaarlijks bijeen geroepen om tijdens het evenement, dat inclusief alle repetities maar liefst drie weken in beslag neemt, de externe communicatie en omgang met de pers regelt. De voorbereidingen gaan natuurlijk het hele jaar door, maar tijdens deze drie weken moet het toch echt allemaal gebeuren. Het Songfestival wordt live gestreamd over internet via een peer-to-peer streamingoplossing in Flash. Dat betekent niet alleen dat de livestream veel capaciteit heeft, van hoge kwaliteit is en door het gebruik van Flash ook nog eens toegankelijk voor bijna alle internetgebruikers wereldwijd.

Een ander punt van aandacht is de bereikbaarheid van de website zelf. We maken gebruik van een Content Distribution Network (CDN) om er voor te zorgen dat de website, ook bij miljoenen bezoekers per minuut -want dat verwachten we kort voor en direct na de semi-finale vanavond en de finale a.s. zondag- goed en snel blijft functioneren. Er wordt gebruik gemaakt van een CDN dat wereldwijd servers gehuisvest heeft om dat mogelijk te maken.

Dan zijn er nog allerlei partners waar we mee samenwerken. Google heeft een speciale Eurovisie-pagina gelanceerd, maar daar zal het niet bij blijven de komende dagen!

In het team heb ik de taken daar waar de technische aspecten van het internet het festival raken. In het perscentrum – dat onderdak moet bieden aan duizenden journalisten – ligt vanzelfsprekend een snelle internetverbinding. Zondag op maandag nacht zullen er honderden fotografen zijn die gigabytes aan foto’s moeten uploaden naar hun opdrachtgevers. Tijdens de live-shows bewaken we de technische processen en mijn collega Sietse Bakker is dan hoofdverantwoordelijke voor al het contact met journalisten en fotografen van de grootste media ter wereld.

Vanochtend kreeg ik een smsje van een vriend waarom ik ‘s nachts aan het werk was. Het moge misschien niet helemaal duidelijk zijn: maar hier gaat het werk en de voorbereidingen 24/7 door. Dat betekent weinig slapen en met enige regelmaat een powernap. Je wordt er wel goed in op een gegeven moment, kan ik uit ervaring vertellen! Ik word hier rondgereden in een auto met geblindeerde ramen, van alle gemakken voorzien, en een chauffeur die er bij hoort. 24/7. Ik reis zelf het liefst met het openbaar vervoer in het buitenland, ook een beetje om ‘feeling’ te krijgen met het land en de cultuur te leren kennen, maar dat is hier door de drukte niet te doen. Dat zou te veel tijd in beslag nemen, en die tijd is er niet. Een ander voordeel van deze luxe vorm van transport, is dat er altijd een politie-escorte geregeld kan worden als je heel erg snel ergens moet zijn.

Vanmiddag hadden we een brainstorm met het team van 15 communicatiedeskundigen die verantwoordelijk zijn voor de content van de website van het Eurovisie Songfestival. We hebben het gehad welke informatie de komende dagen extra op de website moet verschijnen, en ze zijn daar direct mee aan de slag gegaan.

Gisterenavond hebben we een kijkje genomen in de Euroclub, de locatie waar alle Eurovisie-feesten (ieder land geeft traditiegetrouw een feest in de weken naar aanloop van het festival) worden gehouden, en dat zag er heel erg spectaculair uit! Verder ben ik heel erg onder de indruk van het land Rusland en de stad Moskou. Ik weet nog niet helemaal wat ik van het leven hier vind, mar ik ben in ieder geval onder de indruk.

We hebben zo een bijeenkomst met alle sleutelfiguren voor de live-show van vanavond, waar ik nu de voorbereidingen voor ga treffen. Hartelijke groeten uit Moskou!

“De problemen zijn zondag 19 april ontstaan door een zogeheten 419 scam run, een spamaanval uitgevoerd door (veelal Nigeriaanse of Oost-Europese) oplichters. Onbekenden hebben ingebroken op het onbeveiligde wifi-netwerk van een Telfort-klant en vanaf het e-mailadres van die klant spamberichten rondgestuurd naar circa 1 miljoen mailadressen.”, zo valt te lezen in een artikel op Webwereld.nl, geschreven door Ernst-Jan Hamel. Een interessante passage uit het artikel vind ik de volgende:

Telfort hoopt op een snel einde aan de Hotmail-blokkade. Om dat voor elkaar te krijgen moet Microsoft het ip-adres van de Telfort-mailserver van de zwarte lijst halen, legt een woordvoerder uit. “De bal ligt nu bij Microsoft in de Verenigde Staten. We hebben het onbeveiligde netwerk van waaruit gespamd werd meteen afgesloten. Meer dan afwachten kunnen we momenteel niet doen.”

Mijn technische collega’s bij Domeinbalie.nl hebben in het verleden meerdere consultancyopdrachten uitgevoerd voor klanten van ons om voor een ad hoc oplossing te zorgen in geval van IP-blokkade door Microsoft. Als er voldoende middelen (geld en apparatuur) beschikbaar worden gesteld door de klant, dan is de oplossing veel simpeler dan ‘wachten’ op een reactie uit Redmond. Je kunt er natuurlijk zelf voor kiezen om de IP-adressen om te nummeren, zodat binnen één dag je klanten weer met de buitenwereld kunnen mailen. Iemand enig idee waarom Telfort daar niet voor gekozen heeft?

NS Storing aan Storingen-pagina

Ik ga binnenkort toch maar de stoute schoenen aantrekken en ze een keertje bellen .