Het detectiesysteem (genaamd Sigard) is door technologiebedrijf Sound Intelligence ontwikkeld voor plaatsen met een hoog risico op incidenten. Het wordt in Amsterdam inmiddels gebruikt op het Centraal Station, in winkelcentrum Buikslotermeerplein en bij bushaltes in de omgeving in Noord en bij de Heineken Music Hall in Zuidoost. Collegepartij Groenlinks vreest voor de gevolgen voor de privacy, schrijft de krant, en ook op het internet is ophef ontstaan over deze nieuwe vorm van van videoregistratie. Maar mag deze vorm van video- en audioregistratie zomaar?

College Bescherming Persoonsgegevens
Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP) houdt in Nederland toezicht op de naleving van wetten die het gebruik van persoonsgegevens regelen. Cameratoezicht zoals bijvoorbeeld in het Service Center van de Nederlandse Spoorwegen is toegestaan, mits het voldoet aan een aantal voorwaarden. Zo moet duidelijk kenbaar gemaakt worden aan klanten en personeel dat er cameratoezicht aanwezig is. Dit kan bijvoorbeeld door het ophangen van een bordje. Verder dient er zo min mogelijk inbreuk te worden gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van klanten, een camera in een pashokje plaatsen gaat te ver, volgens het CBP.

In het Parool-artikel, wordt echter gesproken over openbare locaties zoals bedoeld in artikel 1 van de Wet Openbare Manifestaties. De overheid, en dan met name gemeenten en politie, mag gebruik maken van cameratoezicht in openbare ruimtes.

In artikel 151c lid 4 Gemeentewet is vastgelegd dat het óók het gebruik van camera’s in openbare ruimtes kenbaar moet zijn. Burgers moeten in elk geval in kennis worden gesteld van de mogelijkheid dat zij op beelden kunnen voorkomen zodra zij het gebied betreden dat binnen het bereik van de camera’s valt. Aan het kenbaarheidsvereiste moet niet alleen worden voldaan als er beelden worden vastgelegd, maar ook als sprake is van monitoring en erdus geen opnames worden gemaakt, zo meldt het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid in zijn Handreiking cameratoezicht: uitgave 2009. De handreiking vermeldt verder dat naast kenbaarheid van het cameratoezicht, ook het verwachtingspatroon van de burger een belangrijk aandachtspunt is. De praktijk laat zien dat er duidelijke communicatie nodig is over bijvoorbeeld bewaartermijnen, inzagerecht en het gebruik van camerabeelden voor andere doeleinden dan toezicht op de openbare orde en opsporing van strafbare feiten.

Geen melding van afluisterpraktijken op Amsterdam Centraal kunnen vinden
Vandaag ben ik wezen kijken in het Service Centrum van de Nederlandse Spoorwegen op station Amsterdam Centraal, waar volgens het onderschrift bij de foto op de website van het Parool de afluistercamera’s hangen. Ik heb niet kunnen vinden dat ik ergens werd geattendeerd op het feit dat er camera’s hangen, laat staan dat deze camera’s ook microfoons bevatten en ‘meeluisteren’ met mijn gesprekken. Het is niet voldoende om de camera’s zichtbaar op te hangen, en natuurlijk helemaal niet als deze microfoons bevatten: er moet duidelijk melding van worden gemaakt, ook als het gaat om een ‘monitoring’-systeem waarbij geen opnames worden gemaakt.

Aanmelding bij College Bescherming Persoonsgegevens
De Gemeente Groningen had in 2005 de primeur om deze nieuwe audio-analysetechniek van Sound Intelligence te testen, en heeft hiervan melding gemaakt bij het College Bescherming Persoonsgegevens. Dat is ook verplicht, aangezien het om een digitaal videotechniek gaat. Het CBP maakte hiervan melding op haar website: “Groningen zal het CBP om advies vragen wanneer dergelijke camera’s in de stad zullen worden geïnstalleerd.”

Op de website van het CBP heb ik verder niks terug kunnen vinden over deze proef, laat staan dat het CBP het gebruik van dergelijke camera’s definitief heeft goedgekeurd, en welke aanvullende vereisten zij aan het gebruik stelt (bijvoorbeeld het ophangen van een duidelijke melding dat er óók geluidsanalyses plaatsvinden in het gebied). Het is nog maar de vraag of het bij het CBP bekend was dat de camera’s in het Centraal Station ook microfoons bevatten.

Ik ben dan ook erg benieuwd naar een reactie van het CBP op het Parool-artikel: waren zij op de hoogte van de microfoons, het monitoring-systeem en maakt de Nederlandse Spoorwegen wel voldoende duidelijk dat er gefilmd en meegeluisterd wordt? Is het überhaupt wenselijk om de overheid of een Nederlandse Spoorwegen mee te luisteren met privégesprekken van mensen op openbare plaatsen?

Afluistercamera Amsterdam Centraal

In november 2008, een lange tijd geleden alweer, stuurde ik u een brief met daarin een vraag over uw slogan Vier uur Cup-a-soup. Ik schreef in die brief, dat vooral Asperge, Paddenstoelenbouillon en Pommodori Tomaat mijn favorieten zijn. Voor op het werk is Cup-a-soup een ideaal tussendoortje. De soepen bevatten weinig calorieën maar geven toch nét even dat idee weer wat vulling te hebben, genoeg om lekker door te gaan met werken. Het is dan ook een goede marketingstrategie van u geweest Cup-a-soup als kantoorproduct in het zakelijk verkeer te brengen. Met betrekking daarop had ik echter wel een vraag, waar ik nog steeds geen antwoord op heb mogen ontvangen. Ik zal het nogmaals proberen.

Hetgeen mij namelijk al verbaast vanaf de lancering van de slogan Vier uur Cup-a-soup, is de keuze voor het specifieke tijdstip vier uur. Vier uur is meer een tijd waarbij je denkt aan de oude slogan snoep gezond, eet een appel. Is voor een zout tussendoortje als een Cup-a-soup kwart of tien voor vijf niet beter? Voor de vijf in de klok zit is immers niet geoorloofd te borrelen, en dat is waar het hartige karakter van de Cup-a-soup’en aan doet denken.

Natuurlijk begrijp ik dat de poëzie één van uw argumenten heeft moeten zijn. Vier uur is een kort en krachtig tijdstip. Maar dat kan niet uw enige reden zijn, u moet ongetwijfeld hebben nagedacht over het meest optimale tijdstip voor een werknemer een zout tussendoortje te nuttigen. Ik vraag u dan ook mij uitsluitsel te geven over uw argumenten omtrent het gekozen tijdstip in uw slogan Vier uur Cup-a-soup.

Danny Mekic’

25 May Surinam elections: 25 political parties for 350.000 people. China is meanwhile buying half the country. #bananarepublic 2 minutes ago via TweetDeck

Het was een bericht met politieke inhoud, verzonden met het programma “Tweetdeck” (dat niet recent is gebruikt via het account van de NS) en na enkele minuten weer was verwijderd. Ik heb de pagina van @NS_online op kunnen slaan en ook andere Twitter-gebruikers hebben het bericht gezien:

Onderstaande screenshot is gemaakt door Jorg Kennis:

Het is natuurlijk fantastisch dat steeds meer bedrijven, zoals de Nederlandse Spoorwegen, gebruik maken van applicaties als Twitter, maar er kleven ook gevaren aan. Zeker als je het account in beheer geeft aan externe consultants die meerdere accounts beheren. Zo blijkt; er is per abuis een bericht op het verkeerde Twitter-account terecht gekomen. Kort na verschijning van dit artikel op mijn website, kwam onderstaande tweet binnen waaruit dit bleek:

De Telecommunicatiewet (afgekort met ‘Tw’) is erg helder: artikel 11.7 lid 1 bepaalt dat het verzenden van..

elektronische berichten .. uitsluitend [is] toegestaan, mits de verzender kan aantonen dat de desbetreffende abonnee daarvoor voorafgaand toestemming heeft verleend.

Met andere woorden: het als organisatie verzenden van elektronische berichten, zoals e-mails, is alleen toegestaan, mits daarvoor toestemming is verleend. Er wordt een uitzondering vermeld in artikel 11.7 lid 2 voor (bestaande) klanten/leden van organisaties.

Bestaande klanten/leden, ja. Dat betekent dat wanneer je je afmeldt als klant/relatie, daarmee geen aanspraak meer gemaakt kan worden op dit artikel, zéker niet als je afmelding -zoals in het geval van de meeste ontvangers van dit bericht- heeft plaatsgevonden. Ook een in het verleden gegeven toestemming lijkt me, hoewel ik daar geen rechterlijke uitspraken over heb kunnen vinden, ingetrokken te worden bij een afmelding als lid van een vereniging; je geeft daarmee aan niet langer verbonden te willen zijn met de vereniging.

Daarnaast wordt er in het e-mailbericht geen mogelijkheid geboden om je gegevens uit de databank van de SP te verwijderen, iets wat -ondanks dat ze vermelden dat het een éénmalige e-mailing is, want dat onderscheid wordt niet gemaakt in de wet- wel verplicht is (art. 11.7 Tw lid 2):

hem bij elke overgebrachte communicatie de mogelijkheid wordt geboden om [..] verzet aan te tekenen tegen het verder gebruik van zijn elektronische contactgegevens.

Wie dient een handhavingsverzoek in bij de OPTA?

(cc) Danny Mekic’, http://da.nny.nl/ – Creative Commons – Naamsvermelding

Download de hoge-resolutiefoto’s hier (doorklikken naar foto, dan knopje “all sizes” kiezen en dan “full format”).

Ik ben benieuwd waar de Nederlandse media mee komen, die nog niet eens opgepikt hebben (01.06 uur) dat in Engeland inmiddels de eerste asdeeltjes op aarde zijn beland.

Met name een print- of opslaan-knop ontbreekt vaak bij online dienstverleners. De verplichting om de consument waar je een contract mee afsluit, de mogelijkheid te bieden om de Algemene Voorwaarden op te kunnen slaan of te kunnen printen, vloeit voort uit artikel 6:234 lid 1 sub c BW:

hetzij, indien de overeenkomst langs elektronische weg tot stand komt, de algemene voorwaarden voor of bij het sluiten van de overeenkomst aan de wederpartij langs elektronische weg ter beschikking heeft gesteld op een zodanige wijze dat deze door hem kunnen worden opgeslagen en voor hem toegankelijk zijn ten behoeve van latere kennisneming of, …

De Algemene Voorwaarden moeten op zó’n manier ter beschikking worden gesteld, dat deze door de persoon aan wie ze worden aangeboden via het internet, kunnen worden opgeslagen en voor hem toegankelijk zijn ten behoeve van latere kennisneming. Dat betekent kortgezegd: opslaan en printen graag. Bied jij de Algemene Voorwaarden al netjes met een .pdf-variant en een printknop aan?..

Gelukkig kun je je afmelden voor de papieren telefoongids. En omdat de link bijzonder lastig te vinden is (niet op detelefoongids.nl, zelfs het Telegraaf-artikel maakt geen melding van de link, maar via een om-om-omweg via Google), bij dezen (en dan eerst op de rode knop klikken, als deze verschijnt, en vervolgens rechts doorklikken). Oh, en vergeet niet dat je eerst een half kruisverhoor af moet leggen voordat je gevrijwaard wordt van de papieren wereld: veel succes!

(zo hoort een webformulier dus niét te zijn)

Danny

Nu ook steeds meer ‘huis-, tuin- en keukenmerken’ telefoniediensten aan gaan bieden (zo werd deze week bekend dat Kruidvat de “goedkoopste pre-paid” telefoonoplossing aan gaat bieden) en de gemiddelde dekking van de verschillende aanbieders aan verbetering onderhevig is, wordt het steeds moeilijker om ruime marges te berekenen in de eindgebruikersprijs. Het gerucht gaat nu dat Google experimenteert met een nieuw verdienmodel voor mobiele telefoonaanbieders: een aandeel in de advertentieinkomsten die worden verdiend via, in dit geval, telefoons die gebruik maken van het Google Android-besturingssysteem.

Tweakers.net (Arnoud Wokke) meldt:

Noch Google, noch providers willen reageren op het gerucht, schrijft Moconews. De nieuwssite baseert zich op anonieme bronnen. Als voorwaarde voor het delen van inkomsten zou Google willen dat zijn applicaties Maps, Search en Market op de toestellen worden voorgeïnstalleerd. De zoekgigant deelt dan advertentie-inkomsten, die vooral uit de zoekfunctie voortkomen.

De deals zouden niet alleen worden gesloten met telecomproviders, maar ook met toestelfabrikanten. Dit zou volgens Moconews een van de redenen zijn dat veel providers Android-telefoons verkopen. Het is onduidelijk of het verhaal klopt en of de deals ook buiten de VS zijn gesloten.

Ministerie van BZK: Storing DigiD Rijksvoorlichtingsdienst

Storing DigiD

Sinds dinsdagmiddag 23 maart (eind van de middag) is er een storing met DigiD. Zolang de storing duurt kunnen mensen geen digitale belastingaangifte indienen of andere zaken via internet doen met overheidsdiensten als gemeenten, uitkeringsinstanties of de studiefinanciering.

De precieze oorzaak van de storing is nog niet bekend; er wordt gewerkt aan een oplossing.

Doordat het tijdens de storing niet mogelijk is persoonlijk contact te leggen met overheidsinstanties, zijn onveilige contacten en transacties ook uitgesloten.

Zodra de storing is verholpen volgt daarover een mededeling op www.digid.nl.

Erg effectief is het verspreiden van verouderde opsporingsberichten dus niet. Vooral omdat de kans bestaat dat mensen gaan unfollowen of helemaal niet tot een follow-actie op Twitter overgaan.

Te lezen is: “Het geplande downloadverbod is niet alleen een inperking van je informatievrijheid, maar ook een aanslag op je privacy. Als downloaden niet zomaar mag, moet elke byte die je binnenhaalt voortaan worden geïnspecteerd. Dan worden miljoenen Nederlanders tot verdachten gemaakt door een overheid die tot ver achter hun voordeur komt. In een rechtsstaat heeft niet alleen de burger, maar ook de overheid zich aan grenzen te houden.”

Lees verder op de website van 3VOOR12 (artikel geschreven door Atze de Vrieze), of het door mij geschreven en in november gepubliceerde opiniestuk in NRC.Next over het downloadverbod.

inviting coworkers
10:02 PM Mar 21st, 2006
via web

Het bericht is geschreven door Jack Dorsey, mede-oprichter en mede-eigenaar van Twitter op 21 maart 2006. Eerder die dag zijn er ook tweets verschenen, maar volgens Jack – de oprichter – zijndie tweets niet handgeschreven. Twitter bestaat in elk geval vandaag dus vier jaar! #Congratulations!

De poster maakt al snel duidelijk dat de organiserende studenten onrealistische wensen hebben:

• Behoud van studiefinanciering;
• Toegankelijk en betaalbaar onderwijs;
• Geen leerfabrieken, maar kleinschalig onderwijs;
• Geen bezuinigingen maar investeringen in het onderwijs.

Je hoeft niet afgestudeerd te zijn om te begrijpen dat het niet mogelijk is om de studiefinanciering te behouden, onderwijs kleinschaliger te maken en tegelijkertijd meer te investeren in de (kwaliteit van) het onderwijs zelf. Hoe gaan we dat betalen?

Wie een blik werpt op het manifest, ziet dat het schort aan de nodige onderbouwing van de stellingen die de organisatie aanneemt. Zo wordt gesteld dat als de studiefinanciering omgezet wordt in een lening, studenten ‘meer zouden gaan werken’. Waar baseert de organisatie dat op? Studenten in het hoger onderwijs zijn vrijwel zeker van een goed startsalaris, en als dat de kwaliteit van het onderwijs ten goede zou komen, dan ken ik weinig serieuze studenten die het erg vinden om een deel van de opleidingskosten na afronding terug te betalen. In het manifest wordt amper gerept over de kwaliteit van het onderwijs, behalve een paar keer ‘meer kwaliteit’ noemen. Wat is kwaliteit binnen het onderwijs?

De maatschappij stelt je in staat om van haar centjes een (hoog)opgeleid persoon te worden. Daar mag de maatschappij iets voor terug vragen, zéker als je het presteert om na tien jaar je opleiding nog niet afgerond te hebben. Tien jaar?! Een gemiddelde opleiding duurt slechts vier jaar. Je zou met een normaal studietempo een opleiding 2,5x af kunnen ronden binnen deze periode. Lukt dat je niet, dan heb je ófwel de verkeerde opleiding gekozen (en stug vast blijven houden aan die verkeerde keuze), of je zat elders met je hoofd dan in de leerboeken. Moet de maatschappij daar dan maar voor opdraaien? Lijkt me niet.

Voor serieuze studenten moet iedere opleiding en onderwijsinstelling toegankelijk zijn, óók of misschien vooral ook wel voor jongeren uit armere gezinnen. De studenten waar het hier om gaat zijn prima in staat om een vierjarige opleiding binnen, laten we zeggen, zeven jaar af te ronden. Als beloning krijg je je studie en studiefinanciering ‘cadeau’ van de maatschappij. Lukt dat je echter niet? Dan vind ik niet dat de gehele maatschappij daar voor op moet draaien. Dat geld kan beter besteed worden in (arme) burgers die wél willen.

Of dat er toe zal leiden dat studenten meer bijbaantjes nemen en meer gaan werken? Ik denk het niet. Als student zorg je er binnen zo’n systeem wel voor dat je diploma op de éérste plaats komt te staan. En studenten die er binnen zo’n systeem voor kiezen om ‘dan maar niet te gaan studeren’, zouden die überhaupt de eindstreep wel gehaald hebben?

Ik probeerde vandaag door te geven hoe veel water ik de afgelopen periode heb gebruikt. Volgens de meterstandenkaart van Waternet kan ik dit online doorgeven via hun website. Wat schetst echter mijn verbazing? Na het verstrijken van een bepaalde termijn, de ‘opnametermijn’ (welke niet staat vermeld op de meterstandenkaart), kun je de stand van je meter alleen nog analoog doorgeven, via een ouderwetse postkaart. Kan iemand mij uitleggen waarom dat niet online meer zou kunnen na het verstrijken van een bepaalde termijn?

Rest mij niets anders dan te wachten op de volgende meterstandenkaart, welke ik, ongetwijfeld, weer veel te laat ontdek in mijn brievenbus.

Al op 17 augustus 2006 werd de domeinnaam piratenpartij.nl vastgelegd, welke reeds langer door de partij in gebruik is, waar nog weinig informatie te vinden is.

Statutaire naam             : Piratenpartij
Correspondentieadres        : Postbus 58006, 1040HA Amsterdam
E-mailadres                 : bestuur@piratenpartij.nl
Eerste inschrijving in het
 handelsregister            : 10-03-2010
Akte van oprichting         : 10-03-2010
Activiteit                  : politiek te bedrijven in de ruimste zin van het
                             woord, zoals omschreven in een door de
                             ledenraad vastgesteld programma van
                             uitgangspunten. In het bijzonder streeft de
                             partij naar bescherming van burgerrechten en
                             -vrijheden; vrij gebruik van en toegang tot
                             informatie en technologie; en transparantie
                             van het politieke bestel en de overheid

Standpunten Piratenpartij
Op de nog niet-geopende website, welke te bekijken is via het webadres http://staging.piratenpartij.nl/, valt te lezen dat Piratenpartij Nederland het auteursrecht inkorten tot 5 jaar, niet-commercieel kopiëren legaal wil maken, en een niet-dodelijk alternatief voor het patentrecht instellen. Het is vanaf nu ook mogelijk om lid te worden van de partij.

Persbericht
Vandaag is er een persbericht verspreid door de initiatiefnemers van de partij:

De Piratenpartij is klaar voor verkiezingsrace

De Piratenpartij is woensdagmiddag officieel geregistreerd bij de Kamer van Koophandel als politieke vereniging. Daarnaast zijn ook haar statuten vastgelegd bij de notaris. De Piratenpartij is hiermee een stap dichter bij deelname aan de Tweede Kamerverkiezingen van 9 juni.

De Piratenpartij is opgericht om rechten van burgers te beschermen in tijden van digitalisering. Om dit te bereiken is de partij zowel op landelijk als op Europees niveau actief. Bij verkiezingsdeelname zal de partij zich hard maken voor privacy en vrij gebruik van informatie.

‘Het is makkelijk te zeggen dat wij een pro-downloaden partij zijn,’ Zo zegt voorzitter Samir Allioui, ‘maar dit is slechts het gevolg van onze standpunten omtrent privacy. Om in deze tijd het auteursrecht nog te handhaven moet alle digitale communicatie van ieder persoon grondig geïnspecteerd worden. Dit is wat de wet nu aan Internet Service Providers dreigt op te leggen, volgens ons een onacceptabele inbreuk op de privacy. Voor het postbedrijf is het zelfs bij wet verboden de post te openen.’

‘De Piratenpartij is van mening dat huidige wetgevers zich slecht bewust zijn van de geweldige mogelijkheden en gevaren die digitalisering met zich mee brengt. Het is ons doel die kennis wel in de kamer te brengen.’ Zo vervolgt Allioui. ‘De mogelijkheden zijn immens, er wordt immers meer muziek, beeld en tekst gemaakt dan ooit tevoren. Eveneens zijn er grote gevaren; als er eenmaal een vingerafdruk genomen is, is het op termijn niet meer te controleren wie er allemaal toegang toe hebben. Het is tijd dat mensen met verstand van zaken onze rechten gaan waarborgen.’

Voordat officiële verkiezingsdeelname mogelijk is, zal de Piratenpartij voor de waarborgsom van de Kiesraad nog zo’n 12.000 euro aan fondsen moeten werven. Ook zal zij 30 handtekeningen per kieskring moeten verzamelen.

De eerste Piratenpartij werd in 2006 in Zweden opgericht. Sindsdien zijn er in meer dan 40 landen over de hele wereld andere Piratenpartijen begonnen. Ongeregistreerd is de Nederlandse Piratenpartij al actief sinds 2006, maar zal op 9 juni voor het eerst aan verkiezingen meedoen.

Screenshot van de nieuwe Piratenpartij.nl website:

Bekijk ook het volgende filmpje waarin de Duitse Piratenpartei wordt achtervolgd door de Duitse politie, op het water:

In de zaak LJN BL6689 heeft de Rechtbank Amsterdam uitspraak gedaan in een geschil waarbij de makelaar iBlue een waardebepaling van een woning afgaf dat, zo bleek uit een second opinion, meer dan 20% afweek van de werkelijke waarde van het appartement. De verkoper van het appartement had op basis van deze waardebepaling echter een (te lage) hypotheek afgesloten op een ander huis, omdat het oude appartement dus veel minder opbracht dan verwacht. Dit heeft in deze zaak geleid tot (i) vertraagde verkoop van de woning (met als gevolg extra (woon)lasten) en (ii) tot noodzaak extra financiering.

Lees hier het hele vonnis, Michiel Muller: bedankt voor de tip.

Dit meldt opinieblad HP/DeTijd, die een complete lijst met domeinen publiceert op zijn site. Sommige domeinen liggen erg voor de hand. Binnenlandse Zaken registreerde bijvoorbeeld de namen verkiezingen2007.nl tot en met verkiezingen2016.nl. De domeinen zijn vastgelegd op verzoek van de Dienst Publiek en Communicatie van Algemene Zaken.

Minder voor de hand liggend zijn domeinnamen als degeitwordtgemolken.nl, meinkampf.nl, bureacratischgedoe.nl, dezwaluwverlaathetnest.nl, hetbrooddesemiszuur.nl. Ook the-ict-job.nl is van de overheid, daar werft inlichtingendienst AIVD ict-personeel, zo bleek al eerder. De AIVD is ook verantwoordelijk voor de meeste andere mysterieuze domeinen zoals de adelaarisgeland.nl en die met voornoemde geiten en zwaluwen.

Ook de domeinnaam wijvertrouwenstemcomputerswel.nl is in handen van de overheid. Vanaf het domein wijvertrouwenstemcomputersniet.nl wordt al jaren campgne gevoerd tegen het gebruik van computers bij de verkiezingen. Ze zijn volgens de vereniging te gevoelig voor fraude.

Lees verder op Webwereld.nl!

Dit artikel is geschreven door John van Schagen en gepubliceerd in de Penthouse van december 2009.

Terug naar het jaar 1999. U had waarschijnlijk net voor het eerst een mobiele telefoon op zak. Herinnert u zich dat apparaat nog? Een koelkast! Zwart en grijze letters op het scherm met functies die lang niet altijd even makkelijk in het gebruik waren. Ach, u lacht er inmiddels om. Diezelfde gedachten borrelen waarschijnlijk op wanneer we in 2019 terugdenken aan de tijd waarin Twitteren en Linkedin een decennium eerder hun intrede hadden gedaan. Toen, in 2009, moest u op het beeldscherm nog een compleet inschrijfformulier invullen om lid te worden van Hyves, om daarna exact dezelfde vragen te beantwoorden voor een account op MySpace. Twitter en Facebook waren nog twee werelden apart en via e-mail werd u voortdurend bestookt met allerlei productaanbiedingen. Voor meer dan de helft van de Nederlanders was internet op de mobiele telefoon nog toekomstmuziek. Dat was toen, dat was 2009.

Dat platforms als Hyves, Facebook, MySpace en Twitter in opmars zijn, is dit jaar wel duidelijk geworden. Vraag is nu alleen: waar gaan we naartoe? De ontwikkelingen stapelen zich in rap tempo op, maar weinig mensen die echt lijken te weten hoe de eerste, tweede en derde haltes hierna eruit zien. Internetexpert Danny Mekic’, CEO van Domeinbalie.nl en consultant, trekt die toekomstgordijnen speciaal voor Penthouse omhoog. Hij ziet in de huidige opmars van sociale netwerksites grote gelijkenissen met de manier waarop eerdere digitale revoluties zich afspeelden. Om te beginnen met de opmars van het internet zelf. “Mensen zeiden in die beginperiode nog: ik ga vanmiddag internetten. Dat was nog de tijd van easyInternetcafés in Amsterdam, waar je tegen betaling van drie gulden een half uur minuten online was. Die zelfstandige activiteit is inmiddels volledig geïncorporeerd in de levens van mensen. Men denkt daar niet meer over na. Internetten gebeurt voortdurend en overal. Thuis, op het werk en in de trein. Hetzelfde zag je daarna gebeuren met e-mail. In het begin was dat een losse activiteit. Zo van: ik ga vanmiddag de berichten van de afgelopen drie dagen in mijn mailbox beantwoorden. Inmiddels werkt dat niet meer zo en is e-mailen volledig ingeburgerd in het dagelijks leven. Diezelfde ontwikkeling zie je nu heel duidelijk bij social media. Nu klinkt nog: ik ga vanmiddag mijn Linkedin-profiel aanpassen. Dat is een op zichzelf staande activiteit. De grote uitdaging waar aanbieders van social media voor staan, is om deze activiteit een plek te geven in het dagelijkse leven van mensen. Volledige integratie dus, net als eerder bij internet en e-mail gebeurde.”

Het antwoord op die kwestie? De mobiele telefoon! Volgens Mekic’ ligt daar de sleutel tot succes. “Toch verloopt de vertaalslag van social media naar het alledaagse leven moeizamer dan je destijds bij e-mail zag. Als gebruiker koop je een BlackBerry en kun je mailen. Dat komt omdat we bij e-mail werken met standaard protocollen waardoor de verschillende aanbieders met elkaar kunnen communiceren. Dat is bij social media nog niet het geval. Op Hyves kun je sinds kort al wel je Twitter-account updaten. En pas je je Hyves-profiel aan, dan worden die wijzigingen ook doorgevoerd op Facebook. Die kant moeten we op.” Naast uw mobiele telefoon is er nóg een ontwikkeling die de opmars van sociale netwerksites in uw leven een flinke boost kan geven. Social media op drukbezochte toplocaties als de Heineken Music Hall en Sportpaleis Ahoy’. Waarom richten we op die plekken niet een hoek in waar social media wordt vertegenwoordigd?, vraagt Mekic’ zich openlijk af. “Een Hyves-portaal in de Amsterdam Arena bijvoorbeeld. Concertgangers worden op die manier uitgedaagd om social media onderdeel te maken van hun eigen beleving. Je kunt op zo’n portal dan tekstberichten toevoegen, maar ook snel even kijken of er nog mensen binnen zijn die je kent. Dat is toch fantastisch? Een andere voorbeeld: stel nou dat je vanavond met KLM naar Miami vliegt. Doorgaans zijn dat lange en saaie vluchten, want contacten leggen in het vliegtuig blijkt nu eenmaal heel lastig. Hoe mooi zou het zijn wanneer ik op Facebook vermeld dat ik deze vlucht neem en vervolgens een lijstje met medepassagiers krijg voorgeschoteld die mijn interesses delen? Maken we dit soort vertaalslagen, dan heeft social media het in zich om net zo groot te worden als e-mail.”

Aan de vooravond van het jaar 2010 is niets zo eenvoudig als het grootschalig kopiëren en distribueren van muziek en films. Auteursrechtelijk beschermde muziek van internet downloaden is legaal. En de huidige generatie opslagapparatuur van bijvoorbeeld MP3-spelers staat garant voor honderden uren luisterplezier – dit tegen de aanschafprijs van misschien tien oude cassettebandjes. YouTube serveert maandelijks miljoenen filmpjes, die lang niet altijd auteursrechtvrij zijn.

Rechtsmiddelen
Alle redenen dus voor een auteursrechtenorganisatie als Stichting Brein om het illegaal verspreiden van auteursrechtelijk beschermd materiaal zo effectief mogelijk tegen te gaan. Daar bestaan goede rechtsmiddelen voor. Het uploaden van beschermd materiaal is wél verboden. Overtreders die muziek distribueren zonder rechten te betalen kunnen voor de rechter worden gedaagd en draaien op voor de door artiesten geleden schade.

Maar nu stelt het kabinet-Balkenende voor om ook het downloaden van auteursrechtelijk beschermd materiaal voortaan strafbaar te stellen. Door een dergelijk verbod overtreedt iedereen die muziek of (gedeelten van) auteursrechtelijk beschermde films downloadt in principe de wet. Ook als dat downloaden geen opzet was, maar bijvoorbeeld niets meer voorstelde dan de achtergrondmuziek in een bekeken YouTube-filmpje of een scene uit een speelfilm op een willekeurige website.

Thuiskopieregeling
Dit verbod dreigt voorgoed een einde te maken aan de thuiskopieregeling, die sinds begin jaren negentig bepaalt dat men in Nederland voor eigen gebruik (in huiselijke kring) muziek mag kopiëren en dupliceren. Deze regeling heeft voor veel rust gezorgd.

Ook bestaat er al compensatie voor de artiesten of componisten die menen inkomsten te zijn misgelopen door het thuiskopiëren. In de Auteurswet wordt bepaald dat de producent van lege cd’s of dvd’s een vergoeding voor het auteursrechtelijk beschermde werk moet betalen. Wanneer het om distributie van muziek of films gaat, wordt de vergoeding kortom doorberekend aan de consument, en terugbetaald aan de artiest of de componist.

Een verbod op het downloaden van muziek of films zal die bestaande orde veranderen in een chaos. Het kabinet criminaliseert door het downloadverbod in één klap miljoenen burgers tegelijk: alle downloaders zijn schuldig!

Downloadactiviteiten
Het verbod is alleen te handhaven als de eindgebruiker, de downloadende consument, intensief in de gaten wordt gehouden. Wellicht zal voortaan al het internetverkeer moeten worden gefilterd of kan de internetgebruiker alleen nog maar met toestemming vooraf downloaden, zoals nu al in Australië het geval is.

Auteursrechtenorganisatie Brein, die deze edele taak van de controle op zich mag nemen, kan alleen te weten komen of iemand illegaal downloadt als alle downloadactiviteiten worden gevolgd. En als ‘illegaal dowloaden” onder het strafrecht komt te vallen dan mag het Openbaar Ministerie zelf aan de slag met opsporen en aanklagen.

Hoe het in de praktijk ook zal gaan uitpakken, het is onheilspellend om te bedenken hoe dit ongetwijfeld gepaard zal gaan met een forse inbreuk op de waarborgen voor privacy – iets wat in technologiediscussies sowieso vaak al te makkelijk worden vergeten

Commissie-Gerkens
De Commissie-Gerkens (bestaande uit Tweede Kamerleden van CDA, PvdA, SP en VVD) adviseerde het kabinet tot een downloadverbod over te gaan als er voldoende ‘legale alternatieven’ zijn voor het downloaden van films en muziek. Maar met het legale online aanbod van vooral films is het bitter slecht gesteld op het internet: het aanbod is schraal, zeer beperkt bruikbaar of naar verhouding te duur.

Ondertussen werden commercieel aantrekkelijke downloadconcepten zoals Mininova en Napster niet door de entertainmentindustrie overgenomen en uitgebreid, maar via juridische weg uit de lucht gehaald.

Met een downloadverbod wordt die industrie, die innovatie in online muziek en films op geen enkele manier heeft gestimuleerd, juist beloond voor het jarenlang negeren van de vraag van de consument.

Of liever, de vraag van burgers. Burgers die met dit repressieve verbod wéér een stuk van hun privacy in een bureaucratische mist zien verdwijnen.

Was getekend:

Bert Brussen
Arnoud Engelfriet
Sywert van Lienden
Danny Mekic’
Huub Bellemakers

Dit opiniestuk verscheen maandag 21 december 2009 in nrc.next.

Sinds vorig jaar verzorg ik gastlessen op verschillende hogescholen, universiteiten en andere onderwijsinstellingen op het gebied van ondernemerschap (en nieuwe media en het recht). In eigenlijk alledrie de categorieën is groepscommunicatie een lastig en belangrijk onderwerp, terwijl het in de praktijk erg onderbelicht is in de onderwijsprogramma’s.

Groepscommunicatie? Ja, het complexe antwoord op de vraag hoe je de communicatie in een groep gelijkwaardige personen vorm moet geven, bijvoorbeeld tijdens een vergadering of bijeenkomst. Het valt me op hoe weinig aandacht er voor dit onderwerp is, terwijl het daar juist vaak mis gaat. Veel samenwerkingsverbanden (zakelijk, in bijvoorbeeld een bedrijf, maar ook in privé-situaties zoals in het gezin) hebben te lijden onder ‘communicatiestoornissen’, gebeurtenissen op het vlak van communicatie die ten onrechte een negatieve invloed hebben op het samenwerkingsproces.

Een gevoelig onderwerp blijft altijd het afwezig zijn van een deel van de groep tijdens een vergadering. Veel vergaderingen hebben een semi-vrijwillig karakter, waarmee ik bedoel te zeggen dat het soms geen zakelijke (bijvoorbeeld contractuele) gevolgen heeft als deelnemers niet bij een vergadering aanwezig zijn. Het zorgt voor frustratie, irritatie en praktische problemen bij projecten als niet alle deelnemers altijd aanwezig zijn. Toch denk ik dat een negatieve reactie niet op zijn plaats is.

Zelfbeschikking

Ik leid regelmatig bijeenkomsten en vergaderingen, in mijn eigen bedrijf maar ook in verschillende commissies en besturen waar ik lid van ben. Het zijn proeftuintjes om te experimenteren met ideeën die ik heb om communicatie beter vorm te geven.

Ik vroeg mij af wat voor effect het zou hebben als deelnemers aan een vergadering, de afwezigheid van een of meerdere personen als positief zouden ervaren, in plaats van negatief en irritant. Want zo wordt het meestal ervaren, wat voor een negatieve stemming en verminderde motivatie onder de andere deelnemers.

Zo heb ik met alle leden van een van de besturen waar ik zitting in heb gesprekken gevoerd om mensen te wijzen op hun ‘zelfbeschikkingsrecht’, en dat van anderen. De mogelijkheid van een persoon om er voor te kiezen om een vergadering niet bij te wonen, of met minder/verminderde motivatie deel te nemen aan het groepsproces. Dat is iemands eigen keuze en vaak goed recht. Als je deze persoon vervolgens spreekt kun je daar een opmerking over maken en wat van zeggen, maar het is niet nodig om je te ergeren en ook het groepsproces hoeft er niet altijd door geraakt te worden.

Ik heb daarbij duidelijk gemaakt dat het natúúrlijk wenselijk is dat alle medewerkers altijd aanwezig zijn, en zich voor de volle 100% geven voor het bedrijf en de groepsprocessen. Als dat echter niet gebeurt, dan heeft dat vaak een reden (bijvoorbeeld ziekte, of het verlies van een dierbare) en is dat in de eerste instantie iets waar de personeelsmanager of bijvoorbeeld voorzitter van een vereniging de persoon over moet bevragen. Dat is niet de taak van andere deelnemers aan de vergadering, en daarom is het ook niet nodig om negatieve gevoelens te ervaren als iemand niet (volledig) aanwezig is bij een vergadering.

Minder mensen tijdens een vergadering zie ik zelf juist als een kans. Er zijn minder mensen aanwezig, wat het gesprek en doorhakken van knopen makkelijker maakt. Het is de kans voor iedere deelnemer aan de vergadering om méér invloed uit te oefenen op het uiteindelijke resultaat. En het leuke van dit soort vergadering is dat gemaakte beslissingen vaak bindend zijn voor iedereen.

Door je niet te irriteren aan de verminderde inzet van een andere deelnemer aan het proces, kun je je slagkracht als individu en de vergadering als geheel juist vergroten. En door van iemands afwezigheid niet heel erg een punt van te maken, is het op een later moment als deze persoon weer aanwezig is makkelijker te bespreken. De persoon in kwestie voelt zich minder bezwaard, maar vaak zijn het ook minder geïrriteerde/geëmotioneerde gesprekken waardoor het punt beter en sneller gemaakt kan worden, en de groep verder kan gaan tot de orde van de dag.

Irriteer jij je wel eens als een teamgenoot/bestuursgenoot niet aanwezig is bij een vergadering?